( دقت بفرماييد ) « 1 » . س 614 - آيا غايت و غرض اصلى از خلقت آسمان‌ها و زمين ، هر انسانى است ، يا بهترين افراد انسان ؟ ج - بهترين افراد انسان - اگر در بين انسان‌ها افرادى باشند كه از هرجهت برترى داشته باشند - غايت و غرض اصلى از خلقت آسمان‌ها و زمينند ، و لفظ آيهء شريفهء « وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ . . . لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا » « 2 » نيز خالى از اشاره و دلالت بر اين معنا نيست ، براى اينكه جملهء « أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا » مىفهماند كه مقصود اصلى مشخص‌كردن كسى است كه بهتر از ديگران عمل مىكند چه اينكه آن ديگران اصلا عمل خوب نداشته باشند ، و يا داشته باشند ولى به پايهء آنان نرسند . پس ، كسى كه عملش از عمل تمامى افراد بهتر است ، چه اينكه تمامى افراد نيكوكار باشند ولى به پايهء آن شخص نرسند ، و يا اصلا نيكوكار نباشند بلكه بدكار باشند ، مشخص‌كردن آن كس غرض و مقصود از خلقت است ، و با اين بيان معناى حديث قدسى كه در آن خداى تعالى در خطاب به پيامبر گرامىاش فرموده : « لو لاك لما خلقت الأفلاك « 3 » ، اگر تو در نظرم نبودى من افلاك را نمىآفريدم » روشن مىشود ، براى اينكه آن جناب از تمامى افراد بشر افضل است . « 4 »

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 16 ، ص 373 و 374 . [ با تصرف ] ( 2 ) . سورهء هود ، آيهء 7 . ( 3 ) . بحار ؛ ج 15 ، ص 28 ، قابل ذكر است كه در بحار به جاى « لولاك لما » ، « لولاك ما » مىباشد . ( 4 ) . الميزان ؛ ج 10 ، ص 227 . [ با تصرف ]