س 611 - منظور از آفريدن آسمان‌ها و زمين در شش روز براساس آيهء شريفهء « وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ » « 1 » چيست ؟ ج - منظور از آفريدن آن ، جمع كردن اجزاء ، و سپس جدا ساختنش از مواد ديگرى متشابه باهم و متراكم درهم است . و به حكم اين آيات خلقت آسمان‌ها در دو روز « 2 » و خلقت زمين نيز در دو روز « 3 » ( البته نه به روزه‌هاى كرهء زمين ) صورت گرفته و درنتيجه از شش روز دو روز باقيمانده كه در آن كارى ديگر شده « 4 » ( و آن همان تقدير ارزاق و يا به عبارتى به حركت درآوردن زمين به دور خورشيد است ، به نحوى كه در اثر دور و نزديك شدنش از خورشيد و نيز در اثر ميل به سوى شمال و جنوب ، چهار قسم هوا در زمين پيدا ( شد : هواى بهارى ، تابستانى ، پاييزى و زمستانى ) و درنتيجه زمين آماده گرديد براى اينكه ارزاق روزىخواران ، از آن برويد ) . « 5 » س 612 - با توجه به آيهء شريفهء « وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ » « 6 » هدف و غرض از خلقت به چه چيزى منحصر شده است ؟ ج - استثنايى كه در آيه وجود دارد ظهور در اين دارد كه خلقت بدون غرض نبوده ، و غرض از آن منحصرا عبادت بوده ؛ يعنى غرض اين بوده كه خلق ، عابد خدا باشند ، نه اينكه او معبود خلق باشد ، چون فرموده « إِلَّا لِيَعْبُدُونِ » يعنى : تا آنكه مرا بپرستند ، و نفرموده : تا من پرستش شوم يا تا من معبودشان باشم . علاوه بر اين ، غرض هرچه باشد پيداست امرى كه صاحب غرض به وسيله

--> ( 1 ) . سورهء هود ، آيهء 7 . ( 2 ) . سورهء فصلت ، آيهء 12 . ( 3 ) . سورهء فصلت ، آيهء 9 . ( 4 ) . سورهء فصلت ، آيهء 10 . ( 5 ) . الميزان ؛ ج 10 ، ص 224 . [ با تصرف ] ( 6 ) . سورهء ذاريات ، آيهء 56 .