دچار عذاب و نقمتش مىسازد . « 1 » س 603 - آيا اگر خداوند از كسى راضى شود ، ممكن است بعدا به او غضب كند ؟ و يا به عكس در اوّل غضب كند و بعدا از او راضى شود ؟ ج - [ بلى ، ] ممكن است كه نخست راضى شود ، و بعدا به خاطر نافرمانى بنده‌اش غضب كند ، يا به عكس در اوّل غضب كرده بود و به خاطر اطاعتى كه از بنده‌اش سر زد از او راضى شود . چيزىكه درخصوص آيهء « رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ » « 2 » از سياق برمىآيد اين است كه مقصود از اين رضايت رضايتى است كه زايل نمىشود . و خداوند از طوائف نامبرده [ سابقون اوّلون از مهاجرين و انصار و تابعين از ايشان ] طورى راضى شده كه ديگر بر ايشان خشم نمىگيرد ، چون رضايت از اشخاص معينى نيست ، از طبيعت و جنس اخيار است از گذشتگان و آيندگان است ، كه در ايمان و عمل صالح پيرو گذشتگانى هستند كه در ايمان و عمل صالح پايدار بودند ، و اين امر ، امرى نيست كه زمان در آن دخالت داشته باشد ، تا صحيح باشد كه در مقطعى از زمان خدا راضى باشد ، و در مقطع ديگر خشم بگيرد . به خلاف آيهء « لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ » « 3 » كه رضايت در آن مقيد به زمان خاصى است و ممكن است فرض شود كه بعد از آن زمان خداوند خشم بگيرد . « 4 »

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 9 ، ص 510 . ( 2 ) . سورهء توبه ، آيهء 100 . ( 3 ) . سورهء فتح ، آيهء 18 . ( 4 ) . الميزان ؛ ج 9 ، ص 510 . [ با تصرف ]