س 588 - چرا در سورهء مباركهء « ناس » در ميان همهء صفات خداى تعالى خصوص سه صفت : « ربوبيّت » ، « مالكيت » ، و « الوهيت » را نام برده ؟ و چرا اين سه صفت را به اين ترتيب ذكر كرد ، اوّل ربوبيّت ، بعد مالكيت ، و در آخر الوهيت ؟ ج - ربوبيّت نزديك‌ترين صفات خدا به انسان است و ولايت در آن اخصّ است ؛ زيرا عنايتى كه خداى تعالى در تربيت او دارد ، بيش‌از ساير مخلوقات است . علاوه بر اين اصولا ولايت ، امرى خصوصى است مانند پدر كه فرزند را تحت پر و بال ولايت خود تربيت مىكند . و ملك دور تر از ربوبيت و ولايت آن است ، همچنان‌كه در مثل فرزندى كه پدر دارد كارى به پادشاه ندارد ، بله اگر بىسرپرست شد به ادارهء آن پادشاه مراجعه مىكند ، تازه باز دستش به خود شاه نمىرسد ، ولايت هم در اين مرحله عمومىتر است هم‌چنان‌كه مىبينيم پادشاه تمام ملت را زير پر و بال خود مىگيرد . واله مرحله‌اى است كه در آن بندهء عابد ديگر در حوائجش به معبود مراجعه نمىكند ، و كارى به ولايت خاص و عام او ندارد ، چون عبادت ناشى از اخلاص درونى است ، نه طبيعت مادى ، به همين جهت در سورهء مورد بحث نخست ربوبيت خداى سبحان و سپس از سلطنتش سخن مىگويد ، و در آخر عالىترين رابطه بين انسان و خدا يعنى رابطهء بندگى را به ياد مىآورد ، مىفرمايد : « قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ مَلِكِ النَّاسِ إِلهِ النَّاسِ » . « 1 »

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 20 ، ص 688 .