* حكم س 550 - « حكم » در قرآن به چه معناست ؟ ج - ماده « حكم » برحسب آنچه از موارد استعمال آن به دست مىآيد در اصل به‌معناى منع است ؛ و به همين مناسبت احكام مولوى را حكم ناميده‌اند ؛ چون مولاى آمر با امر خود مأمور را مقيد ساخته و او را از آزادى در اراده و عمل تا اندازه‌اى منع نموده و هوا و خواهش نفسانى او را محدود مىسازد . و همچنين حكم به‌معناى قضا ، كه آن نيز دو طرف دعوا را از مشاجره و يا تعدّى و جور باز مىدارد . و حكم به معنى تصديق كه قضيه را از اينكه مورد ترديد شود منع مىنمايد ؛ و احكام و استحكام ، كه معناى منع در آن دو نيز خوابيده چون هر چيزى وقتى محكم و مستحكم مىشود كه از ورود منافى و فساد در بين اجزايش جلوگير بوده باشد و نگذارد اجنبى در بين اجزايش تسلط پيدا كند . و در آيهء « كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ ، اين كتابى است كه از ناحيه فرزانه‌اى كاردان استوار شده آنگاه توضيح داده شده است . » « 1 » به اعتبارى احكام در مقابل تفصيل استعمال شده و معناى اصليش را از دست نداده ، براى اينكه اين احكام نيز از فصل كه همان بطلان التيام و تركيب اجزاى هرچيزى است ، جلوگيرى به عمل مىآورد ، و به همين معنى است محكم در مقابل متشابه . راغب در مفردات ( ص 126 ) خود مىگويد : لفظ « حكم » در اصل به‌معناى منع به منظور اصلاح است ، و به همين جهت لگام حيوان را « حكمة الدّابة » -

--> ( 1 ) . سورهء هود ، آيهء 1 .