بنده و خداى سبحان رعايت شود ، و پاره‌اى آدابى است كه بندگان خدا بايد درمورد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله رعايت كنند ، كه در پنج آيه اوّل سوره آمده . بعضى ديگر آن ، احكام مربوط به مسائلى است كه مردم در برخورد با يكديگر در مجتمع زندگى خود بايد آن را رعايت كنند . قسمتى ديگر مربوط به برترىهايى است كه بعضى افراد بر بعضى ديگر دارند . و تفاضل و برترى افراد از اهم امورى است كه جامعه مدنى انسان با آن منتظم مىشود ، و انسان را به سوى زندگى توأم با سعادت و عيش پاك و گوارا هدايت مىكند ، و با آن بين دين حق و باطل فرق مىگذارد ، و مىفهمد كدام دين حق است ، و كدام از سنن اجتماعى قومى است . و در آخر ، سوره را با اشاره به حقيقت ايمان و اسلام ختم نموده ، بر بشريت منّت مىگذارد كه نور ايمان را به او افاضه فرموده است . « 1 » * حديد س 514 - غرض و مفاد سورهء مباركهء « حديد » چيست ؟ ج - غرض اين سوره ( حديد ) تحريك و تشويق مؤمنين به انفاق در راه خداست ، همچنانكه تكرار امر صريح به اين معنا در خلال آياتش اشعار بدان دارد . و در تشويق مردم به اين عمل همين بس كه انفاق مردم را قرض دادن آنان به خداى عزّ اسمه دانسته ، و معلوم است كه خداى عز و جل عالىترين و مقدس‌ترين و بهترين مطلوبست ، او هرگز خلف وعده نمىكند ، و او

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 18 ، ص 455 .