همانهايند كه خدا گناهانشان را مبدل به حسنات مىكند » . « 1 » س 496 - زمان و مكان جزاء ، و استحقاق آن كجا و چه وقت است ، يا به عبارتى ديگر ، در چه وقت و چه موقفى شخص استحقاق جزاء پيدا مىكند ؟ چه اقوال و چه نظرياتى در اين‌باره وجود دارد ؟ ج - مسألهء اصلى در مبحث احباط و تكفير ، زمان و مكان استحقاق جزاى اعمال است ، كه در اين‌باره نيز اقوالى وجود دارد : 1 - بعضى گفته‌اند وقت عمل 2 - بعضى گفته‌اند : هنگام مرگ 3 - دسته‌اى گفته‌اند : در عالم آخرت 4 - برخى گفته‌اند : در صورتى هنگام عمل استحقاق جزا دارد [ هنگام عمل است به موافات ] كه حالش تا هنگام مرگ دوام و ثبات داشته باشد . صاحبان اين اقوال هريك براى گفتهء خود استدلال به آياتى متناسب با آن كرده‌اند چون بعضى از آيات هستند كه مناسب با يكى از اين اوقات و منطبق با آن مىشود ، البته گاهى به وجوه عقليه‌اى كه براى خود تركيب و تلفيق كرده‌اند استدلال نموده‌اند . « 2 » س 497 - گفته شده است در باب ثواب و عقاب و حبط و تكفير دو مسلك وجود دارد يكى مسلك نتايج اعمال و ديگرى مسلك جزا ، منظور اين دو مسلك را بيان كنيد ؟ ج - درمورد مسلك اوّل ( نتايج اعمال ) بايد گفته شود : نفس انسانى مادامى

--> ( 1 ) . الميزان ( 40 جلدى ) ؛ ج 3 ، ص 244 - 245 + الميزان ( 20 جلدى ) ؛ ج 2 ، ص 254 - 255 . [ با تلخيص و تصرف ] ( 2 ) . الميزان ( 40 جلدى ) ؛ ج 3 ، ص 246 + الميزان ( 20 جلدى ) ؛ ج 2 ، ص 255 . [ با تصرف ]