ايشان درگذرد ، كه خدا آمرزگار مهربان است » . « 1 » برمىآيد كه اعمال خوب و بد با يكديگر مخلوط مىشود و به همين حال مىماند تا خدا نظر رحمتى فرااندازد و گناهان را بيامرزد ، و تحابط به هرمعنايى كه تصورش كنند با اين آيه نمىسازد . ثانيا ، آنكه مضمون آيات زيادى كه نيازى به ذكر ندارد اين است كه هر عملى را عليحده جزاء مىدهد ، در برابر كارهاى خوب پاداش و در برابر كارهاى بد كيفر مىدهد چنان كه بناء عقلا در اجتماع انسانى نيز بر همين است ، مگر بعضى از گناهان بزرگ كه اساسا رشتهء بندگى را گسيخته و آن را از بن مىكند كه در اين صورت كارهاى خوب سابق ديگر منظور نمىشود و آن مورد حبط است . ب ) بعضى ديگر گفته‌اند نوع اعمال محفوظند و هريك از اعمال اثر خود را دارد چه سيئه و چه حسنه . تنها حسنات به صريح آياتى « 2 » چند از قرآن سيئات را تكفير و جبران مىكند ، مثلا آيهء : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً وَ يُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ ، اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، اگر از خدا بترسيد خداى تعالى برايتان نيروى جداسازى حق از باطل قرار مىدهد ، و گناهانتان را تكفير مىكند » . « 3 » يا آيهء ديگر « إِلَّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صالِحاً فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ « 4 » ، مگر كسى كه توبه كند ، و ايمان آورده و عمل صالح انجام دهد ، اينها

--> ( 1 ) . سورهء توبه ، آيهء 103 . ( 2 ) . ر . ك : سورهء بقره ، آيهء 203 ؛ سورهء نساء ، آيهء 31 . ( 3 ) . سورهء انفال ، آيهء 29 . ( 4 ) . سورهء فرقان ، آيهء 70 .