نقيضين امكان ندارد . ج - اين توهم ناشى از جهل به حكمت الهى و به اسرارى است كه معارف قرآن از آن پرده برمىدارد ، و اسلام تشريع خود را براساس تكوين پىريزى نموده است . « 1 » يك فرد مسلمان هدف‌ها و اغراضى دنيايى و آخرتى دارد و يا به عبارت ديگر : هم ماديات هدف او است و هم معنويات و ليكن نسبت به هريك از آن اهداف ، آن مقدار اعتناء مىورزد كه بايد بورزد ( نه كمتر و نه بيشتر ) و عينا به همين جهت است كه مىبينيم اسلام هم خلق را به توحيد و انقطاع از هرچيز و اتصال به خداى تعالى و اخلاص براى او اغراض از هرسببى غير او دعوت مىكند ، و هم در عين حال به مردم دستور مىدهد بر اينكه از نواميس حيات پيروى كنند و مطابق مجراى طبيعت قدم بردارند ، ( بخورند ، بنوشند ، مداوا كنند ، كشت و زرع نمايند ، ازدواج كنند و . . . ) . « 2 » * جمعه س 479 - غرض و مفاد كلّى سورهء مباركهء « جمعه » چيست ؟ ج - اين سوره ( جمعه ) به بيانى كاملا انگيزنده ، مسلمين را وادار مىكند كه نسبت به نماز جمعه اهتمام بورزند ، و آنچه در به پا داشتنش لازم است فراهم سازند ؛ چون نماز جمعه از شعائر بزرگ خدا است كه تعظيم و اهتمام به امر آن ، هم دنياى مردم را اصلاح مىكند ، و هم آخرتشان را ، و خداى تعالى بيان

--> ( 1 ) . سورهء روم ، آيهء 30 . ( 2 ) . الميزان ؛ ج 4 ، ص 181 - 182 . [ با تلخيص ]