ديگر را مخالف آن مىدانند ، صاحب اعمال دسته اول را مستحق مدح و ثواب ، و صاحب اعمال دسته دوم را مستحق مذمت و عقاب مىدانند ، پس تفاوت‌هايى كه در اين دو دسته از اعمال است ، برحسب اعتبار عقلى است ، نه اينكه ذات آن دو گونه اعمال مختلف باشد . « 1 » س 473 - آيا مسأله جبر و اختيار يك بحث فلسفى است ؟ ج - خير ، بحث از مسأله جبر و اختيار بحث فلسفى نيست ، چون بحث فلسفى تنها شامل موجودات خارجى ، و آثار عينى مىشود ، و اما امورى كه بانحاء اعتبارات عقلائى منتهى مىشود ، مشمول بحث فلسفى و برهان عقلى نيست ، هرچند كه آن امور در ظرف خودش ، يعنى در ظرف اعتبار معتبر و منشأ آثارى باشد . پس ناگزير بايد بحث از جبر و اختيار را از غير راه فلسفه بررسى كرد . « 2 » * جرى ( انطباق ) 474 - انطباق معارف و آيات قرآن كريم بر مصاديق چگونه است ؟ ج - اينكه قرآن كريم از حيث انطباق معارف و آياتش بر مصاديق و بيان حال مصاديقش دامنه‌اى وسيع دارد ، پس هيچ آيه‌اى از قرآن اختصاص به مورد نزولش ندارد ، بلكه هرموردى كه با مورد نزولش متحد باشد ، و همان ملاك را داشته باشد جريان مىيابد ، عينا مانند مثل‌هايى است كه اختصاص به اوّلين موردش ندارد ، بلكه از آن تجاوز كرده شامل همهء موارد مناسب با آن

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 166 . ( 2 ) . همان .