درياى شيرين و گوارا و شور و تلخ را مخلوط كرده ، در عين اينكه تلاقى آن دو دايمى است ، به وسيلهء مانعى كه بين آن دو قرار داده نمىگذارد كه يكديگر را در خود مستهلك كنند ، و اين صفت گوارايى آن را از بين ببرد و آن صفت شورى اين را ، و درنتيجه نظام زندگى جانداران و بقاى آن را تهديد كنند . « 1 » * بداء س 314 - آيا حصول « بداء » مستلزم تغيير علم خداى تعالى است ؟ ج - از نظر روايات علم خداى تعالى كه عين ذات اوست مانند علم ما مبدل به جهل نمىشود ، بلكه بداء ، به‌معناى ظهور امرى است از ناحيهء خداى تعالى بعد از آنكه ظاهر مخالف آن بود ، پس بداء عبارت است از محو اوّل و اثبات ثانى و خداى سبحان عالم به هردو است . و آنچه به نظرمان مىرسد اين است كه نزاع در ثبوت بداء - همچنانكه از احاديث ائمه اهل بيت عليهم السّلام برمىآيد - و نفى آن ، همچنانكه ديگران معتقدند ، نزاعى است لفظى كه با كمى دقت خودبه‌خود از بين مىرود . دليل ما بر اينكه نزاع در بداء نزاع لفظى است ، اين است كه آنهايى كه منكر آنند ، چنين استدلال مىكنند كه قول به بداء مستلزم تغيير علم خداست ، و حال آنكه اين استلزام در بداء ما آدميان است ، و در ما است كه مستلزم تغيير علم است ، و اما بداء به آن معنايى كه در روايات آمده مستلزم چنين اشكالى نيست . « 2 »

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 19 ، ص 166 و 167 . ( 2 ) . الميزان ؛ ج 11 ، ص 522 و 523 . [ با تصرف ]