مراد على شمس

317

با علامه در الميزان ( فارسى )

* ايمان س 301 - تعريف « ايمان » و « مراتب » آن چگونه است ؟ ج - ايمان ، عبارتست از جايگير شدن اعتقاد در قلب ، و اين كلمه از مادهء ( ء - م - ن ) اشتقاق يافته ، كانّه شخص با ايمان ، به كسى كه به درستى و راستى و پاكى وى اعتقاد پيدا كرده ، امنيت مىدهد ، يعنى آنچنان دل‌گرمى و اطمينان مىدهد كه هرگز در اعتقاد خودش دچار شك و ترديد نمىشود ، چون آفت اعتقاد و ضد آن شك و ترديد است . ايمان داراى مراتبى است بسيار چون اذعان و اعتقاد ، گاهى به خود چيزى پيدا مىشود و تنها اثر وجود آن چيز بر آن اعتقاد مترتب مىشود ، و گاهى از اين شديدتر است ، به‌طوريكه به پاره‌اى لوازم آن نيز متعلق مىگردد و گاهى از اين نيز شديدتر مىشود ، و به همهء لوازم آن متعلق مىشود ، و از همين‌جا نتيجه مىگيريم : كه مؤمنين هم در اعتقادشان به غيب ، به خداى حاضر و ناظر ، و به روز جزاى او ، در يك طبقه نيستند ، بلكه طبقات مختلفى دارند . « 1 » س 302 - تفاوت « ايمان » و « يقين » چيست ؟ ج - [ در آيات اوّليه سوره بقره ] اعتقاد راسخ به توحيد و نبوت را به كلمهء ايمان تعبير آورد ، و اعتقاد راسخ به خصوص به آخرت را به ايقان تعبير كرده ، و اين بدان‌جهت است كه بلازمهء يقين ، كه عبارتست از فراموش نكردن آخرت ، نيز اشاره كرده باشد ، چون بسيار مىشود انسان نسبت به چيزى ايمان دارد و هيچ شكى در آن ندارد ، اما پاره‌اى از لوازم آن را فراموش مىكند ، و درنتيجه

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 73 .