از قول خود آنها حكايت مىكند ، گرچه در توراتى كه فعلا موجود است اصلا اثرى از مسألهء معاد ديده نمىشود . « 1 » س 297 - آيا اهل كتاب محرّمات خدا را كه در دينشان نيز به آن اشاره شده است حلال شمرده‌اند ؟ ج - وصفى كه [ قرآن ] براى ايشان ذكر كرده اين است كه « ايشان محرّمات خدا را حرام نمىدانند » ؛ و همينطور هم هست ، زيرا يهود عده‌اى از محرمات را كه خداوند در سوره بقره و نساء و سور ديگر برشمرده حلال دانسته‌اند ؛ و نصارى خوردن مسكرات و گوشت خوك را حلال دانسته‌اند ؛ و حال آنكه حرمت آن دو در دين موسى عليه السّلام و عيسى عليه السّلام و خاتم الانبياء صلّى اللّه عليه و آله مسلّم است . و نيز مال مردم‌خورى را حلال مىدانند ، همچنانكه قرآن در آيهء « إِنَّ كَثِيراً مِنَ الْأَحْبارِ وَ الرُّهْبانِ لَيَأْكُلُونَ أَمْوالَ النَّاسِ بِالْباطِلِ » « 2 » آن را به ملّايان اين دو ملّت نسبت داده است . « 3 » س 298 - آيا منظور از صغار اهل كتاب در آيهء شريفهء « حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ » « 4 » يعنى بىاحترامى و توهين نمودن به اهل كتاب است ؟ ج - از اينكه [ در آيه ذكر شده ] بايد با كمال ذلّت جزيه بپردازند ، چنين بر مىآيد كه منظور از ذلّت ايشان خضوعشان در برابر سنت اسلامى ، و تسليمشان در برابر حكومت عادله جامعهء اسلامى است .

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 9 ، ص 317 . ( 2 ) . سورهء توبه ، آيهء 34 . ( 3 ) . الميزان ؛ ج 9 ، ص 317 و 318 . [ با تصرف ] ( 4 ) . سورهء توبه ، آيهء 29 .