« الَّذِينَ آمَنُوا بِآياتِنا وَ كانُوا مُسْلِمِينَ ، آنان‌كه به آيات ما ايمان آوردند ، و مسلمان بودند » ، « 1 » و « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً ، اى كسانى كه ايمان آورديد ، همگى داخل در سلم ( يا اسلام ) شويد » . « 2 » [ پس تا اينجا دو مرحله از اسلام و يك مرحله از ايمان ثابت شد ] و آنگاه در مقابل اين اسلام [ مرحله دوم اسلام ] ، مرتبهء دوم از ايمان قرار دارد ، و آن عبارتست از اعتقاد تفصيلى به [ تمام ] حقايق دينى كه خداى تعالى درباره‌اش مىفرمايد : « إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتابُوا وَ جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ » ، « 3 » و نيز آيهء 10 و 11 سورهء صف به آن اشاره دارد . كه در اين دو آيه دارندگان ايمان را ، باز به داشتن ايمان ارشاد مىكند ، پس معلوم مىشود ايمان دومشان غير ايمان اوّل است . 3 - مرتبه سوم از اسلام دنباله و لازمهء همان مرتبه دوم ايمان است ، چون نفس آدمى وقتى با ايمان نام برده [ ايمان مرحلهء دوم ] انس گرفت ، و متخلق به اخلاق آن شد ، خودبه‌خود ساير قواى منافى با آن ، از قبيل قواى بهيمى ، و سبعى ، براى نفس رام و منقاد مىشود ، و نفس به آسانى مىتواند از سركشى آنها جلوگيرى كند ، اينجاست كه آدمى آن‌چنان خدا را بندگى مىكند كه گويى او را مىبيند ، آرى او اگر خدا را نمىبيند ، بارى ، اين باور و يقين را دارد كه خدا او را مىبيند ، و سراپاى وجودش تسليم خدا مىشود . دربارهء اين اسلام [ مرتبه سوم اسلام ] است كه خداى سبحان مىفرمايد :

--> ( 1 ) . سوره زخرف ، آيه 69 . ( 2 ) . سوره بقره ، آيه 208 . ( 3 ) . سوره حجرات ، آيه 15 .