فرق گذاشته است . « 1 » س 157 - آيا در روايات از ائمه عليهم السّلام علّتى براى نصف بودن سهم الارث زنان نسبت به مردان ذكر شده است ؟ ( بحث روايتى ) ج - در كتاب معانى الاخبار ، از محمد بن سنان روايت شده كه حضرت رضا عليه السّلام در پاسخ‌نامه‌اى كه از علّت اينكه سهم ارث زن نصف سهم مرد است پرسيده بود ، فرمودند : چون ازدواج مىكند ، در همان قدم اول مهريه مىگيرد ( مرد مىدهد و او مىگيرد ) بدين جهت است كه سهم مردان بيشتر شده است ، و علّت ديگر اين تفاوت اين است كه زن عيال ( خرج‌خور ) مرد است ، و هر حاجتى كه داشته باشد ، بر شوهر واجب است آن را برآورد و هزينهء زندگى او را تأمين كند ، ولى بر زنان واجب نيست خرج شوهر را بدهند ، حتى در صورتى هم كه مرد محتاج باشد ، حاكم زن را مجبور به دادن مخارج شوهر نمىكند ، بدين جهت است كه اسلام سهم الارث مردان را بيشتر كرده و فرموده « الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ . . . » « 2 » روايات در اين معنا بسيار است « 3 » س 158 - ارث بردن از چه تاريخى آغاز شده است ؟ ج - گويا مسأله ارث ( يعنى اينكه بعضى از زنده‌ها اموال مردگان را تصاحب كنند ) از قديم‌ترين سنت‌هايى باشد كه در مجتمع بشرى باب شده است ، و اين معنا در توان مدارك موجود تاريخى نيست ، كه نقطهء آغاز آن را

--> ( 1 ) . الميزان ( 20 جلدى ) ؛ ج 4 ، ص 340 و 341 + الميزان ( 40 جلدى ) ؛ ج 8 ، ص 24 و 25 . [ با تلخيص و تصرف ] ( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 34 . ( 3 ) . الميزان ( 40 جلدى ) ؛ ج 8 ، ص 34 + الميزان ( 20 جلدى ) ؛ ج 4 ، ص 352 .