مراد على شمس

171

با علامه در الميزان ( فارسى )

تورات « 1 » در سفر تكوين نوشته يكى از اجداد نوح عليه السّلام است ، و اگر به ادريس معروف شده بدين‌جهت بوده كه بسيار مشغول به درس دادن بوده است . و در ميان اهل تاريخ و سيره نيز معروف است كه ادريس عليه السّلام اولين كسى بوده كه با قلم خط نوشته ، و اولين كسى بوده كه خياطت كرده است . در قرآن كريم داستان آن جناب جز در دو آيه از سورهء مريم نيامده ، و آن دو آيه اين است كه مىفرمايد « وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِدْرِيسَ إِنَّهُ كانَ صِدِّيقاً نَبِيًّا وَ رَفَعْناهُ مَكاناً عَلِيًّا » « 2 » و دو آيه از سوره انبياء كه مىفرمايد « وَ إِسْماعِيلَ وَ إِدْرِيسَ وَ ذَا الْكِفْلِ كُلٌّ مِنَ الصَّابِرِينَ وَ أَدْخَلْناهُمْ فِي رَحْمَتِنا إِنَّهُمْ مِنَ الصَّالِحِينَ » « 3 » . و در اين آيات خداى تعالى او را به ثنايى جميل ستوده و او را پيامبرى صديق و از زمره صابرين و صالحين شمرده ، و خبر داده كه او را به مكانى منيع بلند كرده است . ممكن است از سياق داستان‌هايى كه در سوره مريم به رديف ذكر مىشود و مواهب نبوّت و ولايت را كه از مقامات معنوى و الهى است ذكر مىكند ، استفاده كرد كه مراد از « مكان علىّ » كه خدا وى را بدان مكان رفعت داده يكى از درجات قرب باشد . زيرا رفعت مكانى و صعود دادن به جايى بلند هرچند كه بلندترين مكان‌هاى متصور باشد مزيتى به‌شمار نمىرود . احاديث و اخبارى كه دربارهء « ادريس » وارد شده ، همه به ماقبل تاريخ منتهى مىشود ، و آنطور كه بايد نمىشود بدان اعتماد كرد ، چيزىكه هست همين كه مىبينيم نام او در عربى جيلا بعد جيل ( « جيل » يك صنف از مردم

--> ( 1 ) . روح المعانى ، ج 16 ، ص 105 . ( 2 ) . سورهء مريم ، آيات 56 و 57 . ( 3 ) . سورهء انبياء ، آيات 85 و 86 .