اهل يك زمان ) در ميان فلاسفه و اهل علم زنده مانده و اسم او را به عظمت ياد مىكنند و ساحتش را محترم شمرده و اصول هرعلمى را منتهى به او مىدانند ، خود كشف مىكند از اينكه او از قديمىترين پيشوايان علم بوده كه نطفه و بذر علوم را در ميان بشر پاشيده و افكار بشرى را با استدلال و دقت در بحث ، و جستجوى از معارف الهى آشنا ساخته‌اند ، و يا آن جناب اوّلين مبتكر ايشان بوده است . « 1 » * اذن س 154 - « اذن دادن آسمان به خدا » كه از معناى آيهء شريفهء « وَ أَذِنَتْ لِرَبِّها وَ حُقَّتْ » * به دست مىآيد ، يعنى چه ؟ ج - كلمهء « اذن » در اصل لغت به‌معناى اجازه دادن نيست ، بلكه به‌معناى گوش دادن است ، و گوش دادن را هم كه « اذن » ناميده‌اند تعبيرى است مجازى از انقياد و اطاعت ، و كلمهء « حقّت » به‌معناى آن است كه آسمان در شنيدن و اطاعت فرمان‌هاى خدا حقيق و سزاوار مىشود . و معناى آيه اين است كه آسمان مطيع و منقاد پروردگارش گشته ، حقيق و سزاوار شنيدن و اطاعت فرامين پروردگارش مىگردد . « 2 » * ارث س 155 - كلمهء « ارث » و « وراثت » به چه معناست ؟ و منظور از ارث در

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 14 ، ص 84 و 87 و 90 و 96 . [ با تصرف ] ( 2 ) . الميزان ؛ ج 20 ، ص 400 . [ با تصرف ]