كريم فراوان است . « 1 » س 141 - تفاوت سه مكتب تربيتى « حكما و فلاسفه » و « شرايع گذشته » و « اسلام » در تهذيب اخلاق چيست ؟ ( بحث اخلاقى ) ج - تفاوت اين سه مكتب تربيتى تفاوت مرحلهء پائين و متوسط و عالى است و فاصله زيادى در ميان آنها وجود دارد ، مكتب اوّل دعوت به حق اجتماعى مىكند ، در حالى كه مكتب دوم دعوت به حق واقعى و كمال حقيقى كه موجب سعادت اخروى است مىنمايد ، ولى مكتب سوم دعوتش به حق مطلق يعنى خداست و اساس تربيت خود را بر پايه توحيد خالص قرار مىدهد ، نتيجهء آن هم عبوديت و بندگى خالص است . . . ( ببين تفاوت ره از كجاست تا به كجا ) ؟ ! از اين مكتب شاگردان تربيت يافته فراوانى به اجتماع انسانيت تحويل داده شده و علاوه بر همه اينها اساس اين مكتب بر پايه محبت و عشق به خدا و مقدم داشتن خواست و اراده او بر خواست بنده است ، و همين موجب مىشود كه از نظر نتيجه تفاوت زيادى با دو مكتب ديگر داشته باشد . « 2 » س 142 - منشأ اخلاق آدمى از چه قوايى سرچشمه مىگيرد ؟ و چه رابطه‌اى بين اين قوا وجود دارد ؟ ( بحث اخلاقى ) ج - علم اخلاق در بحث‌هاى خود به اين نتيجه مىرسد كه ريشه تمام قسمت‌هاى اخلاقى را سه قوّه عمومى تشكيل مىدهد : « شهوت و غضب و

--> ( 1 ) . الميزان ( 40 جلدى ) ؛ ج 2 ، ص 225 - 226 + الميزان ( 20 جلدى ) ؛ ج 1 ، ص 539 - 541 ( با تلخيص و تصرف ) ( 2 ) . الميزان ( 40 جلدى ) ؛ ج 2 ص 227 ( با تصرف ) .