جفت شده و در هرروز ده بچه مىزايد ، و بچه‌هايش همه نرند و در بين آنان ازدواج و تولد و تناسل نيست » . « 1 » و ليكن هيچيك از اين‌روايات قابل‌اعتماد نيست ، زيرا يا مرسل است و يا مقطوع است و يا موقوف ، آن هم در مثل اين مطالبى كه در آن جز به آيهء محكمه و يا حديث متواتر و يا حديث همراه با قرينهء قطعى نمىتوان اعتماد نمود . حتى اگر اين روايات با ظاهر قرآن هم منطبق مىشد ممكن بود به اين وسيله تصحيح شود ، و ليكن مفاد هيچيك از آنها با قرآن منطبق نيست . « 2 » س 104 - به وجه استثناء ابليس از ملائكه با اينكه او از جنّ است نه از ملائكه چه پاسخ‌هايى داده شده است ؟ ج - و اگر [ آيات شريفه‌اى ] ابليس را از ملائكه استثناء نموده ، با اينكه از ملائكه نبود - به شهادت آيهء « كانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ » « 3 » سؤالى است كه بعضى « 4 » در جوابش گفته‌اند : طائفه‌اى از ملائكه نامشان جنّ بوده ، و ابليس از آنها بوده است . و يا جنّ به‌معناى لغوى ، يعنى پنهان و ناديدنى است كه شامل ملائكه و غير ملائكه نيز مىشود . و ليكن هيچ‌يك صحيح و قابل اعتناء نيست . ما نظر خود را در پيرامون اينكه چطور دستور سجده شامل ابليس هم شد با اينكه جزو ملائكه نبود در سورهء اعراف ذيل آيهء 11 بيان كرده‌ايم . « 5 » [ ر . ك : 83 ، 84 ، 85 ]

--> ( 1 ) . بحار ، ج 63 ، ص 306 . ( 2 ) . الميزان ؛ ج 8 ، ص 75 و 76 . ( 3 ) . سورهء كهف ، آيهء 50 . ( 4 ) . تفسير روح المعانى ، ج 1 ، ص 229 . ( 5 ) . الميزان ؛ ج 12 ، ص 229 . [ با تصرف ]