الشيخ محمد تقي القمي ( مترجم : محمد مقدس )

27

قصة التقريب ، أمة واحدة ، ثقافة واحدة ( سرگذشت تقريب يك فرهنگ ؛ يك امت ) ( فارسى )

در هركدام از مراحل تاريخ اسلام ، علماى اماميه نقش بسزايى در عرصهء " تقريب " مسلمانان ايفا نمودند و در هيچ جاى تاريخ ، سخنى از كمترين مشاركت ايشان در نقش فتنه‌انگيزى ميان فرزندان اين امت يا تضعيف وحدت ايشان به‌ميان نيامده است . برابر تاريخ گواه چنين برخوردى از سوى آنهاست . اى بسا كسى اين‌گونه مطرح كند كه علماى شيعه ، اين نقش را بر اساس اصل تقيه‌اى كه پيشوايان دينى آنان بر آن انگشت گذارده‌اند ، ايفا كرده و در حقيقت در مسئلهء " تقريب " ، جدّى نبوده‌اند ! ولى اين سخن عارى از صحّت است و هيچ پيوندى با واقعيت ندارد ، زيرا هدف از اصل تقيه ، پراكندن جمع امت يا پاره كردن وحدت آن نيست ، بلكه بيش از هرچيز ، مفهومى وحدت‌گرايانه و در جوهر و حقيقت خود " تقريبى " است و در واقع به معناى اظهار دوستى به مخالفان در جهت حفظ وحدت و همبستگى مسلمانان است . ائمه هدى ( عليهم‌السلام ) از شيعيان و پيروان خود مىخواهند كه تا آنجا كه مىتوانند با جامعهء اسلامى درآميزند و در سازندگى و پيشرفت و توسعهء آن مشاركت داشته باشند و حتى به آنان فرمان مىدهند كه پشت سر كسانى كه با نظر آنان هم‌عقيده نيستند ، به نماز بايستند و حتى صف‌هاى نخست جماعت را اشغال نمايند تا جايىكه از ايشان ( عليهم السلام ) روايت شده كه فرموده‌اند هركس در صف نخست پشت سر آنان به نماز بايستد مانند كسى است كه در كنار پيامبراكرم ( صلى الله عليه و آله و سلم ) شمشير زده است . « 1 » اين امر دليلى است بر رغبت پيشوايان و ائمهء اهل بيت ( عليهم السلام ) به تحكيم و تقويت پيوندهاى ميان مسلمانان و اينكه هيچ نوع اختلاف عقيدتى يا فقهى نبايد مانع

--> ( 1 ) . اين روايت را " شيخ طوسى " در " تهذيب الاحكام " ( از كتاب‌هاى فقهى چهارگانه امامىها ) جلد 3 ، صفحهء 277 حديث شمارهء 809 با سندى از " اسحاق بن عماد " به نقل از امام جعفرصادق ( عليه السلام ) ، نقل كرده است . در روايت " الحلبى " از آن‌حضرت ( عليه السلام ) آمده كه فرمود : « هركس در صف نخست با ايشان نماز بگزارد مانند كسى است كه پشت سر پيامبر خدا ( صلى الله عليه وآله و سلم ) نماز گزارده باشد . » ( الكافى جلد 3 ، صفحه 380 حديث 6 ) .