بردن به اسرار نهانى آن ، منحصر به على عليه السّلام است و جز او كسى از دانشوران قدرت فهميدن آيات قرآن را ندارد و كسى كه اين واقعيت را انكار نمايد ، از درى كه خداى تعالى به لطف و كرم خويش به روى دانشوران گشوده است ، محروم گرديده و حجاب نادانى و جهالت را بر دل خود افكنده است ، مگر آنكه دست به دامن يقين بزند و پردهء حسادت را از دل خود برگيرد ! ! [ مشكل الآثار طحاوى 2 / 373 ] به دو سند ، از « عبيد بن ابو رفاعه انصارى » روايت مىكند كه در يكى از روزها ، اصحاب رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله كه در محضرت « عمر بن خطَّاب » بودند و به گفتگو مىپرداختند ، سخن از « عزل » به ميان آمد . در چگونگى آن و اينكه مراد از « عزل » ( 1 ) چيست ؟ اختلاف كردند ، « عمر » گفت : شگفت است از شما كه از اصحاب خوب بدر بشمار مىآييد ، در حالى كه دربارهء چنين مسأله‌اى اختلاف داريد ! پس چه توقّعى مىتوان داشت از مردمى كه پس از شما خواهند آمد ؟ در آن حال ، دو تن از حاضران در گوشى با يكديگر سخن مىگفتند . « عمر » پرسيد : چه مىگوييد و چه سخنى را از ما پوشيده مىداريد ؟ يكى از آنها گفت : يهود مىپندارد « عزل » همان « موودهء صغير » است . حضرت على عليه السّلام كه در آن ، مجمع حاضر بود ، فرمود : « مؤوده » در صورتى است كه تارات هفتگانه را پيموده باشد و آيهء * ( وَلَقَدْ خَلَقْنَا الإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ ) * را دليل آورد . « عمر » از پاسخى كه حضرت على عليه السّلام بيان فرمود ، به شگفت آمده و گفت : خداى تعالى به شما جزاى خير دهد ! مؤلف گويد : آيه مزبور در سورهء مؤمنون آمده و همگى آن آيه اين است : * ( وَلَقَدْ خَلَقْنَا الإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ ثُمَّ جَعَلْناه نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ ثُمَّ ) *

--> ( 1 ) در « نهايه ابن اثير » آمده : [ « عزل » آنست كه مرد كارى كند كه نطفه در خارج از رحم زن قرار بگيرد . در حديث آمده است كه مردى از انصار از « عزل » پرسيد . گفته‌اند « عزل الشىء يعزله عزلا » و در حديث چند بار آورده شده است ] در كتابهاى فقهى در رديف مسائل دخول از آن بحث شده است . در « عروة الوثقى » هم راجع به « عزل » از كنيز و حرّ سخن گفته است ، به آنجا مراجعه شود . ( مؤلف - مترجم )