پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم را در زندگى شخصى و ظاهرى حفظ كرده بودند ؛ گرچه در امور ديگر مخالفت‌ها كردند ؛ كه انحراف فاحش ، دورهء عثمان ظاهر شد « 1 » ؛ همان انحراف‌هايى كه ما را امروز به اين مصيبت‌ها دچار كرده است . در عهد حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام طرز حكومت اصلاح شده و رويّه و اسلوب حكومت صالح بود . آن حضرت با اين‌كه بر كشور پهناورى حكومت مىكرد ، كه ايران و مصر و حجاز و يمن از استان‌هاى آن بود ، طورى زندگى مىكرد كه يك طلبهء فقير هم نمىتواند زندگى كند . به حسب نقل ، وقتى كه دو پيراهن خريد ؛ يكى را كه بهتر بود به قنبر ( مستخدم خود ) داد و پيراهن ديگر را كه آستينش بلند بود براى خود برداشت و زيادى آستين را پاره كرده پيراهن آستين پاره را بر تن كرد « 2 » . در صورتى كه بر كشور بزرگ و پرجمعيت و پر درآمدى فرمانروايى مىكرد . هرگاه اين سيره حفظ مىشد و حكومت به شيوهء اسلام مىبود ، نه تسلط بر جان و مال مردم ، نه سلطنت و نه شاهنشاهى ، اين ظلم‌ها و غارتگرىها و دستبرد به خزانهء عمومى و فحشا و منكرات واقع نمىشد . بسيارى از اين مفاسد از همان هيأت حاكمه و خانوادهء حاكم مستبد و هوسران سرچشمه مىگيرد . اين حكام هستند كه اماكن فساد درست مىكنند ؛ مراكز فحشا و ميگسارى مىسازند ؛ و موقوفات را صرف ساختن سينما مىكنند . اگر اين تشريفات پرخرج سلطنتى و اين ريخت‌وپاش‌ها واختلاس‌ها نبود ، بودجهء مملكت كسر نمىآورد تا در برابر امريكا و انگليس خاضع شوند و تقاضاى قرض و كمك كنند . مملكت به خاطر اين ريخت‌وپاش‌ها و اختلاس‌ها محتاج شده است ؛ و گرنه نفت ما كم است ؟ يا ذخاير و

--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغة ، ابن أبى الحديد ، ج 2 ، ص 126 - 161 ، شرح خطبه 30 ، و ص 324 - 333 ، و ج 3 ، ص 3 - 69 ، شرح خطبه 43 ؛ بحار الأنوار ، ج 31 ، ص 149 ؛ الغدير ، ج 8 ، ص 97 - 323 . ( 2 ) . مكارم الأخلاق ، ج 1 ، ص 246 ، حديث 730 ؛ مناقب آل أبىطالب ، ج 2 ، ص 112 ؛ بحار الأنوار ، ج 40 ، ص 324 ، حديث 6 .