كشف حقايق نسبت به خلايق القاء شده - به يد قدرت عارفى كامل و مؤيّد امكان‌پذير است و به همين دليل كمتر عالمى از علماى ربّانى را توانايى انجام اين مهم بوده تا ابواب باطنيهء احاديث را بر سالكان طريق بگشايد ، چرا كه راه‌يابى به بارگاه كلمات قدسى ايشان ، بدون اجتهاد در عرفان نظرى و فلسفهء الهى و جهد وافر در تفقّه مغزاى كلام ، و جهاد در راه محبوب و جحود غير او ، ميسور نيست . اهمّيت اين كتاب فقط به صرف تضلّع مؤلّف در علوم گوناگون نيست ، بلكه مربّى بودن ايشان براى ميليون‌ها انسان حق‌طلب و راهبرى ايشان ، بهترين شاهد صدق نگارندهء آن است . جوانانى كه ره صدساله را يك‌شبه پيمودند و انوار معارف بر قلب ايشان متجلّى شد ، محكى روشن بر صراط مستقيم استاد علم و عمل است . حديث معروف « جنود عقل و جهل » در بردارنده اساس فضيلت‌ها و رذيلت‌ها مىباشد كه هر كدام لشگرى هستند كه در برابر هم صف‌آرايى نموده‌اند و از حضرت صادق عليه السلام با سندى قابل اعتماد نقل گرديده است . بر اين حديث شريف عالمان بزرگى مانند حكيم ميرداماد و ملاصدرا ( رضوان اللَّه عليهما ) شرح و تعليقه نوشته‌اند . تاريخ آغاز نگارش شرح حضرت امام بر اين حديث معلوم نيست ، اما تأليف قسمت‌هايى از آن مصادف با زمان وقوع جنگ جهانى دوم بوده كه امام آن جنگ جهانى را ناشى از نائره غضب يك جانور آدم‌خوار مىداند كه همهء عالم را در آتش شعله‌ور كرده است . پايان نگارش اين جلد از كتاب در سن 42 سالگى امام و در فصل تابستان مصادف با دوم رمضان سال 1363 ق / 1323 ش در محلات ثبت شده است . ايشان همان گونه كه در پايان جلد نخست آورده‌اند ، تصميم بر