نمايد « 1 » تا معلوم شود كه از كدام حزب است . و نتيجهء بزرگ اين تطبيق - كه يكى از آداب قرائت است و ما در رسالهء آداب الصلاة مذكور داشتيم « 2 » - آن است كه انسان مىتواند نشئهء خود را تبديل كند و مظهريت ابليسيه را به مظهريت آدميه مبدّل نمايد ؛ زيرا كه انسان تا در عالم طبيعت - كه دار تغيّر و تبدّل ، و نشئهء تصرُّم و هَيولَويت است - واقع است ، به واسطهء قوّهء منفعله كه حق تعالى به او عنايت نموده و راه سعادت و شقاوت را واضح فرموده ، مىتواند نقايص خود را مبدّل به كمالات ، و رذايل خويش را تبديل به خصايل حميده ، و سيّئات خود را مبدّل به حسنات نمايد ، و اين‌كه معروف است : « فلان خُلق زشت يا فلان صفت رذيله از ذاتيات است و قابل تغيير نيست » « 3 » ، اصلى ندارد و حرفى بىاساس و ناشى از قِلّت تدبّر است ، و عدم تغيير و تبديل ذاتيات را به اين باب ربطى نيست ، بلكه با رياضات و مجاهدات ، تمام صفات نفسانيه را مىتوان تبديل [ نمود ] و تغيير داد ، حتى جُبن و بخل و حرص و طمع را مىتوان مبدّل به شجاعت و كرم و قناعت و عزّت نفس نمود . پس بر انسان سالكِ راه حق و طالبِ سعادت و نجات ، لازم و مُتحتّم است كه تا در اين چند روزه كه مهلت است و از عمر دنياوى او - كه مورد تغيير و تبديل و نشئهء اختيار و نفوذ اراده است - چند صباحى باقى مانده ، با جدّيت كوشش كند و صفحهء نفس خود را عرضه به قرآنِ خدا و احاديث معصومين عليهم السلام

--> ( 1 ) - ر . ك : البقرة ( 2 ) : 30 - 38 ؛ الأعراف ( 7 ) : 11 - 27 ؛ ص ( 38 ) : 71 - 85 . ( 2 ) - آداب الصلاة ، امام خمينى قدس سره ، ص 252 . ( 3 ) - اين قول در كتب اخلاقى نقل شده است . ( ر . ك : إحياء علوم الدين ، ج 3 ، ص 56 ؛ اخلاق ناصرى ، ص 102 ؛ جامع السعادات ، ج 1 ، ص 22 )