فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

978

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

اللَّه « : براى رضاى خدا اقدام كرد ، بزرگى ، آب كم ؛ » رجُلٌ ذو وجهين « : مرد دو رو ؛ » وَجْه الثوبِ و نحوه « : رويهء لباس ؛ » وَجْه الدّهر « : آغاز روزگار ؛ » وَجْه الكلامِ « : مقصود و هدف سخن ؛ » الكلامُ فيه على وُجُوه أو على أربعةِ اوْجُه « : سخن گونهء بسيار دارد يا بر چهار گونه است ؛ » وَجْه الشبَه « : وجه تشابه ؛ » الوَجْه الجانبيّ او الجنب فى الهَرَم و المَوشُور « ( ه ) ضلعهاى شكل هرم يا منشور باستثناى قاعدهء آن ؛ » كثيرُ الوجوه « ( ه ) : جسمى است كه اطراف آن ضلعهاى متساوى از تمام جهات باشد . الوِجْه - جانب و ناحيه . الوَجُه - مرادف ( الوَجِه ) است . الوَجَه - آب كم . الوَجِه - صاحب مقام و منزلت . الوُجْهَة - به معناى ( الجِهَة ) است . الوِجْهَة - به معناى ( الجِهَة ) است . الوُجُوب - مص ، ضرورت اقتضاى ذات و تحقق آن در خارج . الوُجُود - مص ، هستى ، وجود . الوُجُودِيّ - منسوب به وجود ، ضد عدمىّ است . الوُجُودِيَّة - مكتب فلسفى اصالت وجود است . الوُجُور - دارو كه در دهان ريخته شود . الوَجُور - مرادف ( الوُجُور ) است . وَجِيَ - يَوْجَى وَجىً [ وجي ] الماشي : سم ستور ساييده يا باريك شد . الوَجِي - [ وجي ] : « مَاشٍ وَجٍ » : ستور سم ساييده و باريك پا . الوَجِيّ - [ وجي ] : آنكه نه خير و نه سودى داشته باشد ؛ « ماشٍ وَجِيٌّ » : آنكه پاى نرم و نازك يا ساييده دارد . الوَجْيَاء - [ وجي ] : مؤنث ( الوَجِيّ ) است . الوَجِيء - [ وجأ ] : آنكه مورد ضرب يا جرح با دست يا چاقو قرار گرفته باشد . الوَجِيئَة - [ وجأ ] : خرما يا ملخ كوبيده كه با روغن مخلوط و خورده شود ، - ( ح ) : گاو . الوَجِيبَة - وظيفه ، مقررى ، ماهانه ، معاملهء اقساطى ؛ « قد استوفيتَ وَجِيبَتك » : اقساط بدهى خود را پرداختى . الوَجِيَة - [ وجي ] : مؤنث ( الوَجِي ) است . الوَجِيد - ج وُجْدان : زمين مسطح و هموار . الوَجِيز - كم و مختصر ، - مِنَ الْكُلام : سخن كوتاه و قابل فهم ؛ « بوَجيز العِبَارَة » : با گفتارى كوتاه . الوَجِيف - مص ، افتادن از ترس . الوَجِين - ج وُجْن : كنارهء دره ، زمين بلند و سخت . الوَجِيه - ج وُجُهَاء : بزرگ قوم ، مرد گرانقدر و عالى مقام ، - من الأكسية : لباس دورويه ؛ « سببُ وَجِيه » : علت قابل قبول و خردمندانه . الوَجِيهَة - ج وَجِيهات و وَجَائِه : مؤنث ( الوجيه ) است ، - ج وَجَائِه : مهرهء دو رو كه چهره در آن مانند آئينه ديده مىشود و براى چشم زخم معمولًا بر گردن مىآويزند . وَحَى - - وَحْياً [ وحي ] إلى فلانٍ : به او اشاره نمود ، بسوى او پيامى فرستاد ، - اليه او وَحَى اليه كلاماً : پنهانى با او سخن گفت ، - اللَّه فى قلبه كذا : خداوند به او وحي يا الهام نمود ، - الذّبيحةَ : قربانى را با شتاب ذبح نمود ، - وَحْياً و وَحىً و وَحَاءً : شتاب كرد . وَحَّى - تَوْحِيَةً [ وحي ] ذبيحتَه : قربانى خود را با شتاب ذبح نمود ، - ه : او را شتابانيد . الوَحَى - ج وُحِيّ [ وحي ] : آوا ، شتاب ، آتش ، پادشاه ، مرد بزرگوار . الوَحَاة - [ وحي ] : آوا ، صوت . وُحَادَ - [ وحد ] : معدول از ( وَاحِد وَاحِد ) است ؛ - « جاؤُوا وُحَاد » يكى پس از ديگرى آمدند و نيز در مؤنث چنين مىآيد زيرا غير منصرف است به علت عدل و وصف . الوَحَام - مرادف ( الوِحَام ) است . الوِحَام - اسم است از « وَحِمَتِ الحُبْلَى » : ويار زن آبستن . وَحَدَ - يَحِدُ وَحْداً و وَحْدَةً و حِدَةً و وُحُوداً : در كار خود به تنهائى اقدام كرد . وَحُدَ - يَحِدُ وَحَادَةً و وُحُودَةً : مرادف ( وَحَدَ ) است . وَحَّدَ - تَوْحِيداً [ وحد ] اللَّه : به خداى يكتا ايمان آورد ؛ « لا إله إلَّا اللَّه » گفت ، - المتعدّدَ : آن را يكى كرد ، - العددَ : بر آن عدد يكى افزود ؛ « وَحَّدْتُ العشرة » : شمارهء ده را يازده كردم . الوَحْد - مص ، : « رأيْتُه وَحْدَه او جاءَ وَحْدَه » او را تنها ديدم يا او به تنهايى آمد . اين كلمه مصدرى است كه مثنى و جمع ندارد ، و نصب آن بنا بر حال بودن است به تقدير ( منفرداً ) و گفته‌اند اضافه نميشود مگر در جملهء « فلانٌ نَسِيجُ وحْدِه » كه در مدح و ستايش به كار مىرود و « فلانٌ عُيَيْر وَحْدِه و جُحيش وَحْدِه » كه در مذمت و نكوهش به كار مىرود ؛ « رَجُلٌ وَحْدٌ » : مرد تك و تنها ؛ - « اجِيرُ الوَحْدِ » : مزدور يكنفر ؛ « الأجير المشترك » : مزدور چند نفر و اين از مسائل فقهى است . الوَحَد - تنها ، يگانه . الوَحِد - مرادف ( الوَحَد ) است . الوُحْدان - جمع ( واحد ) از قوم است ؛ « جاؤوا وُحْداناً و زَرَافاتٍ » يكايك و گروه گروه آمدند . الوَحْدانِيّ - منفرد به نفس ، تك رو . الوَحْدانِيَّة - تنهائى ، گوشه نشينى . الوَحْدَة - مص ، كمى ، همبستگى قوم و اتحاد ؛ « وَحْدَة الأمَّة » اتحاد ملت ؛ « الوحْدةُ الرّوحية » : همبستگى معنوى ؛ « الوَحدة الاقتصاديّة » : اتحاد اقتصادى ، - ( ا ع ) : يگان سرباز ؛ « الوَحْدَة الفلكيَّةً » ( فك ) : معدل فاصلهء زمين از خورشيد كه مساوى با 149500000 كيلومتر است . الوَحَدَة - مؤنث ( الوحَدَ ) است . الوَحِدَة - مؤنث ( الوَحد ) است . وَحِرَ - يَوْحَرُ وَحَراً : خوراكى را كه جانور زبان زده بود خورد و مسموم شد ، - الطعامُ : در غذا ( وَحَرَة ) جانور سمى افتاد ، - يَحِرُ و يَوْحَرُ و يَيْحَرُ وَحَراً عليه : بسيار خشمگين و سينه اش پر كينه شد . الوَحْر - كينه ، خشم سخت ، قلب و غش . الوَحَر - مص ، خشم ، كينه ، وسوسه‌هاى سينه . الوَحِر - آنكه خشم وى سخت شده و دل او پر از كينه باشد ؛ - « طَعَامُ وَحِرٌ » : غذائى كه