فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

874

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

باشد اعم از قول يا فعل ؛ متضاد اين كلمه ( المَعْرُوف ) است . المُنَكَّر - [ نكر ] عند النحاة : در علم نحو بر خلاف ( المعرّف ) است ، نكره . المُنَكِّس - [ نكس ] : فا ، اسبى كه در اثر ناتوانى هنگام راه رفتن سر خود را بلند نكند ، اسبى كه در راه رفتن بساير اسبان نرسد . المِنْكَش - [ نكش ] : مرد كاوشگر در امور . المُنْكَع - [ نكع ] : آنكه در راه رفتن به پشت سر خود نگاه كند ؛ « انْفٌ مُنْكَعٌ » : بينى پهن . المَنْكَل - [ نكل ] : آنچه كه با آن ديگران را شكنجه كنند . المِنْكَل - [ نكل ] : ابزار و آلات شكنجه . المَنْكُوب - [ نكب ] : مفع ، بلا كشيده و رنج ديده ، آنكه سنگ بر پاى او خورده و آسيب رسانيده باشد . المَنْكُوث - [ نكث ] : مفع ، كسى كه از ناحيهء سرزمين خورده باشد . المَنْكُود - [ نكد ] : « رجُلٌ مَنْكُودٌ » : آنكه با اصرار او را سؤال پيچ كنند ؛ « عَطَاءٌ مَنْكُودٌ » : عطاى كم . المَنْكُور - ج مَنَاكِير [ نكر ] : مفع ، مجهول و ناشناس . المَنْكُوس - [ نكس ] : مفع ، آنكه بيماريش دوباره برگشته باشد . المَنْكُوسَة - [ نكس ] : مؤنث ( الْمنكوس ) است ؛ « قوسٌ مَنْكُوسَةٌ » : كماني كه پايهء آن را بر شاخهء درخت گذارده باشند . المَنْكُوش - [ نكش ] : مفع ؛ « سَفَطٌ مَنْكُوشٌ » : سبد خالى . المَنْكُوف - [ نكف ] : مفع ، آنكه غدهء بنا گوشش درد كند . المَنْكِيّ - [ نكي ] : « عَدُوٌّ مَنْكِيّ » : دشمنى كه با كشته شدن يا زخمى شدن مغلوب و مقهور شده باشد . المِنْماص - [ نمص ] : مرادف ( المِنقاش ) و به معناى موچين مىباشد . المُنَمَّر - [ نمر ] : مفع ، اسم مفعول است ؛ « طَيْرٌ مُنَمَّرٌ » : پرنده اى كه برنگ سياه و سفيد باشد . المِنْمَص - [ نمص ] : مرادف ( المِنْقاش ) است . المُنَمَّق - [ نمق ] : مفع ؛ « ثوبٌ مُنَمَّقٌ » : جامهء زيبا و با نقش و نگار ؛ « مكانٌ مُنَمَّقٌ » : جاى آراسته و زينت داده شده . المُنَمِّق - [ نمق ] : آنكه حرفه اش آراستن و تزيين باشد ، دكورساز . المُنْمَل - [ نمل ] : نامه و نگارش ، نوشته اى كه خطهاى آن بهم نزديك باشد . المُنْمِل - [ نمل ] : سخن چين . المِنْمَل - [ نمل ] : مرادف ( المُنْمِل ) است . المُنَمَّل - [ نمل ] : مرادف ( المُنْمَل ) است . المُنَمَّلَة - [ نمل ] من النساءِ : زنى كه در جاى خود بند نشود و قرار نگيرد . المُنَمْنَم - [ نمنم ] : كتابى كه آراسته با مينياتور باشد ، و در زبان متداول بر آنچه كه نقش و نگارى زيبا و كوچك داشته باشد اطلاق مىشود ؛ « ثوبٌ مُنَمْنَم » : جامهء نقاشى شده ؛ « نبتٌ مُنَمْنَم » : گياه انبوه و در هم پيچيده ؛ « كتابٌ مُنَمْنَم » : كتاب پر نقش و نگار ؛ « وَجْه مُنَمْنَمٌ » : در زبان متداول به معناى آنكه اندام متناسب و زيبا داشته باشد . المُنَمْنِم - [ نمنم ] : مينياتوريست ، نقاش و تابلو ساز . المُنَمْنَمَة - [ نمنم ] : « ناقةٌ مُنَمْنَمَةٌ » : ماده شتر چاق كه اندام آن در هم پيچيده باشد ، « جاريةٌ مُنَمْنَمَةٌ » : در زبان متداول به معناى زن زيبا اندام . المُنَمْنِمَة - [ نمنم ] ( ف ج ) : عكس دقيق و زيبائى كه در يك صفحه يا بعضى از صفحات كتابى خطى نقاشى شده باشد . المَنْمُول - [ نمل ] : زبان ؛ « طَعَامٌ مَنْمُولٌ » : غذائى كه در آن مورچه افتاده و سرايت كرده باشد . مَنَّنَ - تَمْنِيناً [ منّ ] فلانٌ فلاناً : آنچه از خوبيها كه انجام داده بود براى او برشمرد ؛ - الشَّجَرُ : شيره بر درخت در آمد . المَنْهَاة - [ نهي ] : پايان ، خرد ، انگيزه اى كه باعث دورى از گناه مىشود ؛ « رَجُلٌ مَنْهَاةٌ » : مرد خردمند و نيكو رأى . المِنْهَاج - ج مَنَاهِج [ نهج ] : مرادف ( المَنْهَج ) است و به معناى راه روشن و آشكار مىباشد . المِنْهَال - [ نهل ] : ريگ توده اى بلند كه نتوان آن را از ريختن باز داشت ، گور ، مرد بسيار بخشنده ، نهايت سخاوتمندى و بخشش . المِنْهَب - [ نهب ] : اسب برنده در تندروى . المُنْهَتِك - [ هتك ] : فا ؛ « رَجُلٌ مُنْهَتِكٌ » : مردى كه در آبروريزى خود بىپروا باشد . المُنْهَج - [ نهج ] : جامه اى كه زود كهنه شده باشد . المَنْهَج - ج مَنَاهِج [ نهج ] : راه روشن و شناخته شده « مَنْهجُ التّعليمِ أو الدّروس » : برنامهء آموزشى يا برنامهء درسى . المِنْهَج - ج مَنَاهج [ نهج ] : مرادف ( المَنْهَج ) است . المَنْهَر - [ نهر ] : موضعى در رودخانه كه فشار آب آن را گود كرده باشد ، سوراخى در ديوار محكم كه از آن آب جارى مىشود . المَنْهَرَة - [ نهر ] : جاى ريختن زباله و اشغال در خارج از خانه‌ها . المُنْهَرِت - [ هرت ] « أسدٌ مُنْهَرِتُ الشَّدْقِ » : شيرى كه دهان آن فراخ و بزرگ باشد . المُنْهَز - [ نهز ] من البئْر : لبه و اطراف چاه كه نمايان باشد . المَنْهَس - [ نهس ] : شير و يا گرگ ، جائى كه در آن چيزى گرفته و خورده مىشود . المِنْهَس - [ نهس ] : بسيار گيرنده و خورنده ، شير درنده . المَنْهَكَة - [ نهك ] : آنچه كه باعث خستگى و فرسودگى شود . المَنْهَل - ج مَنَاهِل [ نهل ] : آبشخور ، جاى نوشيدن آب در راه ، آب نوشيدن . المَنْهُوب - : مفع ، خواهش فورى .