فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

817

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

خواسته‌ها ، چيزهاى مورد لزوم . المُسْتَمْطَر - [ مطر ] : مفع ، جاى باز و باران گير . المُسْتَمْطِر - [ مطر ] : فا ، نيازمند باران . المُسْتَمْعِز - [ معز ] : كوشا و جِدّى در كار . المُسْتَمِيت - [ موت ] : فا ، جنگجوئى كه از مرگ باكى ندارد ، آنكه ديوانه نيست ولى خود را بديوانگى زند . المُسْتَنّ - [ سنّ ] : « مُسْتَنُّ الطريق » : جائى كه راه هويداست . المُسْتَنَام - [ نوم ] : جاى مطمئن كه آب در آن متوقف مىشود . المُسْتَنْجَع - [ نجع ] : جائى كه مردم براى بدست آوردن علوفه و گياه بدان روند . المُسْتَند - [ سند ] : سند ، قباله ، آنچه كه بدان استناد شود . المُسْتَنْفَر - [ نفر ] : مفع ، سر گشته ، بيمناك . المُسْتَنْفِر - [ نفر ] : بيزار ، بسيار متنفر . المُسْتَنْقَع - ج مُسْتَنْقَعَات - [ نقع ] : جائي كه در آن آب جمع مىشود ، آبگير كه در آن شستشو كنند ؛ « حُمَّى المستنقعات » : بيمارى مالاريا . المُسْتَهَاض - [ هيض ] : ستورى كه استخوانش شكسته بوده و قبل از بهبودى كامل بر روى آن بار نهند يا از آن سوارى گيرند و دوباره موضع شكسته بشكند ، بيمارى كه بهبودى يافته ولى به علت كار سخت و يا با خوردن و نوشيدن غذاى نامناسب دوباره بيمار شود . المُسْتَهَام - [ هيم ] : « مُسْتَهَامُ الفؤادِ » : كسى كه دل و عقل او در اثر عشق از دست رفته باشد ، بيدل ؛ « قَلبٌ مُسْتَهَام » : دل شيفته و سرگشته از عشق . المُسْتَهْتَر - [ هتر ] : كسى كه كارهاى زشت او بسيار باشد ، - بالشّيءِ : كسى كه بسيار به چيزى شيفته و دل بسته باشد . المُسْتَهْتِك - [ هتك ] : مرد بىپروا ، كسى كه از رسوائى باكى نداشته باشد . المُسْتَهِجّ - [ هجّ ] : كسى كه در هر حال چه حق و چه باطل سخن مىگويد . المُسْتَهْدَج - [ هدج ] : مفع ، شتاب و عجله . المُسْتَهْدِج - [ هدج ] : فا ، شتاب كننده . المُسْتَهلّ - [ هلّ ] : مفع ، مطلع قصيده و شعر ؛ « ما احْسَنَ مستهلَّ قصيدتِه » : مطلع شعر او چه زيباست . المُسْتَهْلِك - ج مُسْتَهْلِكُون [ هلك ] : فا ، مصرف كنندهء كالا و نيازمنديها . المُسْتَوى - [ سوي ] : سطح ، تراز ، يكسان بودن در رتبه و يا استحقاق با ديگرى . المُسْتَوْبِد - [ و بد ] : بد حال ، كسى كه در وضع بدى قرار داشته باشد . المُسْتَوْدَع - [ ودع ] : انبار ، جاى نگهدارى و حفاظت از چيزى . المَسْتُور - ج مَسْتُورُون و مَسَاتِير [ ستر ] : مفع ، پاكدامن ، با عفت ، و در زبان متداول به معناى كسى است كه بيش از نياز خود چيزى ندارد . المسْتُورَات - [ ستر ] : « مَسْتُورات الزهْرِ » : نهان زادان گياه ؛ « مستوراتُ البزُور » : گياهانى كه تخم آن در پوششى قرار دارد و نام ديگر آن ( وِعَائِيَّاتِ البزُور ) است . المُسْتَوْزِي - [ وزي ] : فا ، عاليرتبه ، خودكامه و مستبد . المُسْتَوْصَف - [ وصف ] : درمانگاه و كلينيك . المُسْتَوْصِلَة - [ وصل ] من النساء : زني كه خواهان رسيدن موى سر خود به موى سر زن ديگرى مىباشد . المُسْتَوْعَل - ج مُسْتَوْعَلَات [ وعل ] : پناهگاه بز كوهى در قلَّه‌هاى كوه . المُسْتَوْقَد - [ وقد ] : آتشدان ، منقل . المُسْتَوْلِغ - [ ولغ ] من الناس : كسى كه از مذمت و بدگوئى باكى ندارد . المِسَجَّة - [ سجّ ] : مالهء بنائي . المَسْجَد - ج مَسَاجد [ سجد ] : جاى نيايش ، پيشانى كه در اثر سجده نشان برمىدارد . المَسْجِد - ج مَسَاجِد [ سجد ] : مسجد ، سجده گاه ، هر جاى عبادت و نيايش . المَسْجِدَانِ - مسجد مكه و مسجد مدينه . المِسْجَدَة - [ سجد ] : جا نماز ، سجاده . المِسْجَر - [ سجر ] : آنچه كه با آن آتش تنور را به هم زنند . المُسَجَّر - [ سجر ] : جائى كه آب در آن فرو رفته باشد ؛ « شَعْرٌ مُسَجَّرُ » : گيسوى افشان . المَسْجَع - [ سجع ] : هدف ، مقصد . المُسْجَل - [ سجل ] : مفع ، چيز مباح و حلال و آزاد . المُسَجَّل - [ سجل ] : نامه ثبت شده ، نگارش شده ، مضمون ( كتاب ، نامه ) . المُسَجِّل - [ سجل ] : نويسنده ؛ « آلة مُسَجِّلَة » : دستگاه ضبط صوت . المَسْجُور - [ سجر ] : مفع ، ساكن ، آرام ، پر ، تهى ، شيرى كه بيش از اندازه با آن آب آميخته باشند ؛ « اللُّؤلؤ المَسْجُور » : مرواريد به رشته كشيده ، مرواريد درخشان . المَسْجُورَة - [ سجر ] : مؤنث ( المسجُور ) است ؛ « لُؤْلُؤَةُ مَسْجُورَةٌ » : مرواريد آبدار . المَسْجُوم - [ سجم ] : « مكانٌ مَسْجُومٌ » : جائى كه در آن باران آمده است . مَسَحَ - - مَسْحاً الشيءَ : چيزى را بر طرف و پاك كرد ؛ « مَسَحَ اللَّه ما بِكَ من عِلَّةٍ » : خداوند بيمارى تو را بر طرف كند ، - ه بالدهن : با دست بر روى آن روغن ماليد ، - ذوائبَ المرأةِ : گيسوى زن را شانه زد ، - الإِبلَ : شتر را خسته و لاغر كرد ، - فلاناً : او را زد ، - سيفَه : شمشير را از غلاف كشيد ، - ه بالسّيف : با شمشير آن را جدا كرد ، - عُنُقَه : گردن او را زد ، - مَسْحاً و تمساحاً : دروغ گفت ، - مسحاً و مساحة الأرض : زمين را اندازه گيرى كرد ، - - مُسُوحاً فى الأرض : رفت ، سياحت كرد . مَسِحَ - - مَسَحاً : زير كاسهء زانوى او به علت زبرى و كلفتى جامه عرق سوز شد . مُسِحَ - بالعِتْق أو الكَرَم : اثر بخشش و آزاد كردن در او مىباشد . مَسَّحَ - تَمْسِيحاً [ مسح ] الشيءَ : اثر را از روى چيزى بر طرف كرد ، - ه بالدهن : او را روغن