فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

775

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

المَبْحِثَة - [ بحث ] : بحث و پژوهش . المَبْخَرة - ج مَبَاخِر [ بخر ] : مرادف ( المِبْخَرة ) است . المِبْخَرة - ج مَبَاخِر [ بخر ] : بخوردان ، مجمر كه در آن بخور كنند . المَبْخَلَة - [ بخل ] : آنچه كه به بخل دعوت كند و بر آن وادار نمايد ؛ « الولدُ مَبْخَلَةٌ » : آن فرزند موجب بخل است . المَبْخُوت - [ بخت ] : خوش شانس . المِبْدَان - [ بدن ] : چاق و فربه . المَبْدَأ - ج مَبَادِئ [ بدأ ] : اصل هر چيزى ؛ « كُتُبُ المبادئ » : اصول دانش ، سبب و علت ؛ « مَبْدَئِياً » نظرى ، عمومى . المُبْدِل - [ بدل ] : « مُبْدِلُ الأُسطواناتِ » : دستگاهى كه صفحات گرامافون را بطور اتومات پخش كند . المُبَدَّن - [ بدن ] : مرادف ( المِبْدان ) به معناى فربه است . المِبْدَه - [ بده ] : ناگهانى ، بديهه گو . المِبْذال - [ بذل ] : كسى كه بسيار بذل و بخشش كند . المُبَذِّر - [ بذر ] : اسراف كننده ، ولخرج . المِبْذَل - ج مَبَاذِل [ بذل ] : يك دست لباس ، لباس كهنه و فرسوده ، كفش ؛ « جَاءَ فى مباذِلِه » : با لباس معمولى خود آمد ، « فلانٌ فى مباذِله » : فلانى در زندگى ويژهء خود است . المِبْذَلَة - ج مَبَاذِل [ بذل ] : مرادف ( المِبْذل ) است . المِبْرَاة - [ بري ] : چاقو ، مدادتراش . المَبَرَّة - ج مَبَارّ و مَبَرّات [ برّ ] : عطا و نيكى ، آنچه كه نيكى بدست آورد . المِبْرَد - [ برد ] : سوهان . المَبْرَدَة - [ برد ] : خنك كننده ؛ « هذا مَبْرَدَةٌ للبدن » : اين خنك كنندهء بدن است . المُبرِّر - [ برّ ] : دليل و علت ؛ « لا مُبَرِّرَ لَه » : دليل يا جوازى ندارد . المَبْرَز - [ برز ] : مستراح . المُبَرْسَمَ - [ برسم ] : بيمار مبتلا به ذات الجنب ( درد سينه ) . المُبْرَشّ - [ برش ] : كسى كه نقطه هائى خلاف رنگش بر روى پوست بدنش باشد . المُبْرِق - [ برق ] : اسم فاعل است ؛ « الْمُبرق الكاتِبُ » أو التِّلتيب : دستگاه تلكس و تلگراف ( بى سيم ) . المَبْرَق - [ برق ] : « مَبْرَقُ الصبْح » : سپيده دم . المَبْرِك - [ برك ] : خوابگاه شتران ؛ « ليس لِفلان مَبْرَكُ جمل » : فلانى چيزى ندارد . المُبْرَم - [ برم ] : محكم ، بدون برگشت ؛ « حُكْمٌ مُبْرَمٌ » : حكم قطعى . المِبْرَم - ج مَبَارم [ برم ] : دوك . المَبْرُور - [ برّ ] : كار نيك و راست كه در آن شبهه يا دروغ يا خيانت نباشد . المَبْرُوم - [ برم ] : بافته شده ؛ « سِلْكٌ مَبْرُومٌ » : سيم تافته و فلزى مانند سيم برق و غيره . المَبْروْمَة - [ برم ] : دستبند طلائى ، النگو . المَبْريّ - [ بري ] : تراشيده شده . المِبْزَغ - [ بزغ ] : نيشتر ، نام ديگر آن ( المِشْرَط ) است . المِبْزَل - [ بزل ] : مته ( پيچ گوشتى ) ، شراب صاف كن . المِبْسَام - [ بسم ] : كسى كه بسيار لبخند زند . المَبْسِم - ج مَباسِم [ بسم ] : دندانهاى جلو كه هنگام لبخند ديده مىشوند . المَبْسُور - [ بسر ] : كسى كه دچار بيمارى بواسير باشد . المُبَشِّر - [ بشر ] : بشارت دهنده . المِبْشَرَة - [ بشر ] : دستگاه خود تراش ( تراش مو ) ، در زبان متداول آن را ( مِبْرَشَة ) نامند . المُبْصِر - [ بصر ] : فا ، مراقب ؛ « رَتَّبْتُ على بُسْتانى مُبْصِراً » براى باغ خود نگهبانى تعيين كردم . المَبْصَر - [ بصر ] : دليل واضح و روشن . المُبَصِّر - [ بصر ] : طالع بين - اين كلمه در زبان متداول رايج است - المَبْصَرَة - [ بصر ] : مرادف ( الْمَبْصَر ) است . المِبْصَقَة - [ بصق ] : سرفه دان . المِبْضَع - ج مَباضِع [ بضع ] : نيشتر ، چاقوى جرّاحى . المِبَطَّ - ج مَبَاطُّ [ بطَّ ] : ابزارى كه با آن زخم را باز مىكنند . المَبْطَأَة - [ بطأ ] : آنچه كه باعث كندى و يا تأخير شود . المِبَطَّة - [ بطَّ ] : مرادف ( المِبَطَّ ) است . المَبْطَخَة - ج مَبَاطِخ [ بطخ ] : باغ خربوزه و هندوانه . المُبْطِل - [ بطل ] : دروغپرداز . المُبَطِّن - [ بطن ] : لاغر اندام ، آنچه كه آسترى داشته باشد . المُبَطَّنة - [ بطن ] : نوعى قايق . المَبْعَث - ج مَبَاعِث [ بعث ] : سبب و علت ، عنصر ، زمان برانگيخته شدن . المُبَعْثَر - [ بعثر ] : پراكنده شده . المَبْعُوث - [ بعث ] : فرستاده ، نماينده . المَبْغَى - [ بغي ] : نوع خواستن ، جاى خواستن و مطالبه . المَبْغَاة - [ بغى ] : مرادف ( المَبْغَى ) است . المَبْقَى - ج مَبَاقٍ [ بقي ] : پايدارى و بقاء . المَبْقُلَة - [ بقل ] : « أَرْضٌ مَبْقُلَة » : زمين كشاورزى پر از گياه بقولات . المَبْقَلَة - [ بقل ] : جاى بقولات ؛ « أرْضٌ مبقله » مرادف ( المَبْقُلَة ) است . المَبْكَى - ج مَبَاكٍ [ بكي ] : جاى گريه كردن . المُبْكِر - [ بكر ] : اولين باران بهار . المُبَكَّر - [ بكر ] : كسى كه صبح زود مىآيد . المُبْكي - [ بكي ] : باعث گريه كردن ، حزنآور و گريه آور . المُبَلَّط - [ بلط ] : جاى فرش شده با سنگ و يا موزائيك و يا اسفالت . المَبْلَع - [ بلع ] : مجراى گلو . المِبْلَع - [ بلع ] : پرخور . المَبْلَغ - ج مَبَالِغ [ بلغ ] : مقدار چيزى ، مقدارى پول ؛ « الْمَبْلَغُ الْمُودَع » : وديعه نقدى . المُبَلِّغ - : پيام آور ، مأمور تبليغ ، سخن چين .