المُبَلَّق - [ بلق ] : ابلق ( لك و پيس ) . المَبْلُود - [ بلد ] : گيج و كم عقل ، شگفت زده . المُبَلِّيَات - [ بلي ] : زنانى كه اطراف مرده بايستند و بر او شيون و زارى كنند . المَبْنَى - ج مَبَانٍ [ بني ] : ساختمان ، كاخ ، اساس ، تعبير و روش ؛ « الْمَعْنَى و الْمَبْنَى » : معنى و مفهوم ؛ « المَبَانِي » : ساختمانها ؛ « حُرُوفُ الْمَبَانِي » حروف هجائي و يا الفبائى . المِبْهَاج - [ بهج ] : زن زيبا ؛ مذكر آن ( بهيج ) است . المُبْهِج - [ بهج ] : خوشحال كننده . المُبْهَم - [ بهم ] : بسته و گنگ ، نامشخص ؛ « امْرٌ مُبْهَمٌ » : موضوعى بى اساس ؛ « طريقٌ مُبْهَمٌ » راه نامعيّن ؛ « حائطٌ مبهَم » : ديوار بدون درب ؛ « العَددُ المُبْهَم » : عدد فرضى . المَبْهُور - [ بهر ] : مرد خسته از كار و كوشش بسيار . المَبْهُوظ - كسى كه به او كارى محول شود و او نتواند ؛ « القِرنُ المَبْهُوظُ » شكست خورده . المُبَوَّب - [ بوب ] : آنچه كه به بابها يا انواع و يا فصلها تقسيم شده باشد . المُبوَّق - [ بوق ] : گفتار باطل . المَبْوَلَة - [ بول ] : آنچه كه باعث ادرار شود . المِبْوَلة - [ بول ] : ظرف يا جائى كه در آن ادرار مىكنند . المَبِيت - [ بيت ] : محلّ سكونت . المُبِيدَات - [ بيد ] : وسايل نابود كننده . المَبِيض - [ بيض ] : تخم دان حيوانات ، قسمت زيرين گل كه داراى تخم گل است . المُبيِّض - [ بيض ] : لباسشو ، سفيدگر ، نويسنده و نسخه بردار از كتاب . المُبَيَّضة - [ بيض ] : نوشتهء پاكنويس شده . المُبِين - [ بين ] : واضح و روشن . مَتَّ - - مَتّاً [ متّ ] ه : آن را كشيد ، - الْحَبْلَ : طناب را بدون قرقره كشيد ، - الى فلانٍ بقرابةٍ : نزد فلانى رفت و تقاضاى پناهندگى كرد ، - ه : از او پيوند خويشاوندى طلب كرد . مَتَا - - مَتْواً [ متو ] الشيءَ : آن را كشيد و دراز كرد ، - ه بِالْعَصَا : با چوبدستى او را زد . مَتَى - اسم استفهام است به معناى كي ، اسم شرط است كه دو فعل را مجزوم مىكند مانند « متى اضَعُ الْعمامةَ تعرفوني » : هرگاه كه عمامه‌ام را بردارم مرا خواهيد شناخت . المَتَات - [ متّ ] : مرادف ( الْمَاتَّة ) است . المُتَاح - [ تيح ] : كار ارزيابى شده . المَتَّاح - بلند و كشيده . المُتاخِم - [ تخم ] : مجاور و همسايه . المَتار - [ تير ] ( ف ) : مولَّد برق . المَتاع - ج أَمْتِعَة و جج أَمَاتِع و أَمَاتِيع : بر هر چيز مورد استفاده در زندگى بجز سيم و زر اطلاق مىشود ، استفادهء موقت از هر چيزى ، آنچه كه انسان بپوشد يا بگستراند ؛ « سَقَطُ المَتاع » : چيزهاى اسقاط و به درد نخور . المُتالي - [ تلو ] : پيرو و دنباله رو ، كسى كه با خواننده با صداى بلند دم گيرد . المِتَان - ج مُتُن : فاصلهء ميان دو ستون . المَتانَة - [ متن ] : نيرو و زورمندى . المَتانَة [ تين ] : زمينى كه در آن درختهاى بسيارى از انجير كاشته شود و به آن « أَرْضٌ مَتَانةٌ » نيز گويند . المَتاهَة - [ تيه ] : جاى بيراهه كه در آن گم شوند . المَتاوِلة - [ ولي ] : شيعه و پيروان . المِتْآم - [ تأم ] : پارچهء دوبل بافته شده ، - ج مَتَائِيم : زنيكه معمولا دو قلو مىزايد . المُتَآمِر - [ أمر ] : توطئه گر با ديگران . المُتَأَخِّر - [ أخر ] : عقب افتاده و كسى كه با زمان خود نبوده و دور از عقربهء زمان خود باشد « الْمُتَأَخِّرون » محافظه كاران و مرتجعين ، متضاد اين كلمه المُعَاصِر يا العَصْري يا المُتَقَدِّم است ( امروزى و پيشرفته ) ، متخلَّف ، اقتصاد و آبادى ناقص و نامنظم و از اين تعبير است ( البُلْدَانُ الْمُتَأَخّرة « : كشورهاى عقب افتاده . المُتَأَسِّف - [ أسف ] : اسم فاعل است ، افسوس خور ؛ « مُتَأَسِّف » كلمهء معذرت خواهى است . المُتَأَلِّق - [ ألق ] : درخشنده و روشن . المُتْئِيم - [ تأم ] : زنيكه دو قلو زائيده است . المُتأَمْرك - كسى كه با اخلاق و روش امريكائيان خو گرفته باشد . المُتَأَهِّب - [ أهب ] : آماده . المُتَأَهِّل - [ أهل ] : كسى كه ازدواج كرده است . المُتَبَادَل - [ بدل ] : متقابل ، داد و ستد . المُتَبَرِّم - [ برم ] : خسته و ناراحت ، غمگين . المُتَبَقّى - [ بقي ] : باقيمانده . المَتْبَن - [ تبن ] : انبار كاه . المُتَجَانِس - [ جنس ] : چيزى كه اجزاى آن از يك جنس واحد باشند ، كسى كه با ديگرى احساسات مشترك و همسان داشته باشد . المَتْجَر - [ تجر ] : بازرگانى ، آنچه كه با آن تجارت كنند . المَتْجِرَة - ج مَتَاجِر [ تجر ] : تجارتخانه ؛ « ارْضٌ مَتْجِرَة » سرزمين تجارت و بازرگانى . المُتَجَلِّي - [ جلو و جلي ] : واضح و روشن . المُتَجَمِّد - [ جمد ] : يخ زده ، يخ بسته ، جامد شده ( خون ) ؛ « المُحيطُ المُتَجَمِّد » : اقيانوس منجمد شمالى . المُتَجَوِّل - [ جول ] : فا ، ؛ « بائِعٌ مُتَجَوِّل » : دست فروش . مَتَحَ - - مَتْحاً الماءَ : آب را با وسيله اى در آورد ، - با دلو از چاه آب كشيد ، - الشَّيءَ : آن را كند ، - الشّجرةَ : درخت را كند ، - الخمسينَ : به پنجاه سالگى نزديك شد ، - فلاناً : او را زد ، او را بر زمين افكند . المُتَحَارِبُون - [ حرب ] : كسانى كه در جنگ شركت كرده‌اند . المُتَحدَّث - [ حدث ] : « مُتَحَدَّثُ القوم » : جاى سخن گفتن . المُتَحَدِّر - [ حدر ] : فا ؛ « الْمُتَحَدِّر منْ » :