گرفت . الجَنَى - ج أَجْنَاء و أَجْنِ : آنچه از ميوه كه چيده شود ، آنچه از عسل يا طلا كه بدست آيد . الجَنَائِزيّ - منسوب به ( الجَنازة ) است ؛ « اللَّحْنُ الجَنَائِزيّ » : كلام جلوى جنازه ، - ج جَنَائِزِيُّون : آنكه پيشاپيش نعش مُرده دُعا خواند ، آنكه مُرده را بر روى نعش نهد و آن را حمل كند . الجِنَائِيّ - منسوب به ( الجِنَاية ) است ؛ ( القانونُ الجِنائِيّ « : قانون مجازات يا كيفرى . الجُنَاب - أو ذاتُ الجَنْب ( طب ) : بيمارى ( ذاتُ الجَنْب ) ، سينه پهلو . الجَنَاب - اين واژه بر بزرگان اطلاق مىشود ، - ج أَجْنِبَة : ناحيه و كرانه . الجِنَاب - مص ؛ « فَرَسٌ طَوْعُ الجِنَاب » : اسب مطيع و فرمانبردار . الجَنَابَة - جنُب شدن ، نجس شدن ؛ « جَنَابَتَا الأَنفِ » : دو طرف بينى . الجَنَاة - [ جني ] : آنچه كه از درخت چيده شود . الجُنَاح - گناه ؛ « لا جُنَاحَ عَليك » : گناهى بر تو نيست ، گرايش به گناه ، گروهى از هر چيزى . الجَنَاح - ج أَجْنُح و أَجْنِحَة : بالِ پرنده ، ناحيه ، گروهى از چيزى ، پناه ؛ « أَنا في جَنَاح فلانٍ » : من در پناه فُلانى هستم ، - مِنَ الإنسان : دست و زير بغل و بازو و پهلوى انسان است ؛ « جَناحُ البِنَايَةِ » : گوشه و ديوارهاى اساسى ساختمان ؛ « على جَنَاحِ السُّرْعة » : در اسرع وقت ؛ « على جَنَاح الأَثير » : بوسيلهء راديو ؛ « جَنَاحَا الجيشِ » : طرف راست و طرف چپ لشكر ؛ « ذواتُ الجَنَاحَين » ( ح ) : گونه‌اى از حشرات از رستهء ( ذُبابيّات ) است . الجَنَاحِيَّة - ميوهء درخت ( در دار ) . الجَنَّاز - عند المسيحيين : اين واژه در نزد مسيحيان به معناى نماز بر مُرده است . الجَنَازَة - ج جَنَائِزَ : مُرده ، جسد مُرده با تابوت آن و تشييع كنندگان ، سوگوارى بر مُرده كه از طرف خاندان آن بر پا مىشود . الجِنَازَة - ج جَنَائِز : مترادف ( الجَنَازَة ) است . الجِنَاس - في البديع : اين واژه در علم بديع به معناى تشابه دو كلمه در لفظ است مانند ( العَيْن ) كه به معناى چشم است و ( العَيْن ) كه به معناى چشمهء آب است . الجُنَان - سِپَر . الجَنَان - ج أَجْنَان [ جنّ ] : مص ، شب يا تاريكى آن ، كار پنهانى ، قلب كه در سينه پنهان است ، - مِنْ كُل شيء : و از هر چيزى باطن و داخل آن مىباشد . الجُنَانَة - مترادف ( الجُنَان ) است . الجِنَاية - [ جني ] : مص ، گُناه ، جريمه . جَنَبَ - - جَنْباً هُ : او را راند و دور كرد ، بر پهلوى او زد ؛ « ضَرَبَهُ فَجَنَبَهُ » : او را زد و دور كرد ، - هُ الشّىءَ : آن چيز را از وى دور كرد ، - اليهِ : بسوى او تمايل و اشتياق پيدا كرد ، - جُنُوباً تِ الريحُ : باد از سمت جنوب وزيد ، - جَنْباً و مَجْنَباً البعيرَ : شتر را به جنب خود راه بُرد ، - - جَنَابَةً الرَّجُلُ : آن مَرد جُنُب يا نجس شد . جَنِبَ - - جَنَباً إليه : به سوى او تمايل كرد و مشتاق وى شد . جُنِبَ - از درد پهلو ناليد ، به بيمارى سينه پهلو دچار شد ، - القومُ : باد جنوب بر آن قوم وزيد . جَنَّبَ - تَجْنِيباً هُ الشيءَ : آن چيز را از وى دور كرد ، - هُ : آن چيز از او دور شد . الجَنْب - مص ، - ج أَجنَاب و جُنُوب : پهلو و طرف انسان و جُز آن ، ناحيه و جهت ؛ « جارُ الجَنْبِ » : همسايهء ديوار به ديوار ؛ « ذاتُ الجَنبِ » ( طب ) : بيمارى سينه پهلو ؛ « جَنباً لِجَنْبٍ أَو جَنْباً إلى جَنْبٍ » : برابر و كنار چيزى ؛ « بينَ جَنْبيهِ » : در ميان آن چيز ، در باطن آن چيز . الجُنُب - آنكه جُنب شود و بر وى غُسل جنابت واجب گردد . اين واژه در مفرد و مثنى و جمع و مذكر و مؤنث يكسان به كار برده مىشود ، - ج أَجْنَاب : دور ، آنكه فرمانبردار نباشد ، بيگانه ؛ « الجارُ الجُنُب » : همسايه از غير قومِ خود . الجَنْبَة - ج جُنَب و جَنَبَات : ناحيه ، كناره گيرى ، - مِنَ النبات : گياهى كه از علف بلندتر و از درخت كوچكتر باشد ؛ « جَنْبَتا الأَنْفِ » : دو پرّهء بينى ؛ « في جَنَبَاتِهِ » : در داخل و درون آن چيز ؛ « ضَمَّهُ بينَ جَنَبَاتِهِ » : شامل بر آن چيز شد . الجُنَبة - آنچه كه از آن اجتناب ورزى . الجَنَبَة - نيمهء بدن انسان و جز آن ، - مِنَ الوادي : كرانهء درّه ؛ « جَنبَتَا الأَنفِ » : دو پرّهء بينى . الجُنَّة - ج جُنَن : سپر ، هر چه كه باعث محافظت تن باشد ، كُت . الجَنَّة - ج جِنَان و جَنَّات : باغچهء پُر از درخت ، بهشت زمين يا آسمان ؛ « سَاكِنُ الجِنَانِ » : آنكه در بهشت باشد ، فقيد از دست رفته كه سعادتمند باشد ، « جَنَّاتُ النعيم » : بهشت . الجِنَّة - جِن ، جنون ، ديوانگى . جَنَحَ - - جُنُوحاً اليه : به سوى او گرائيد ، - الليلُ : شب آمد ، - تِ السفينةُ : كشتى به آب كم رسيد و بر گِل نشست ، - - جَنْحاً الطائِر : بال پرنده شكست . جَنَّحَ - تَجْنِيحاً هُ : براى آن بال ساخت ، - الرجلَ : به آن مَرد نسبت گناه داد . الجُنْح - من الليل : پاسى از شب ، « في جُنح الليل » : زير پوشش تاريكى شب . الجِنْح - پهلو و طرف انسان ، - من الليل : پاسى از شب ؛ « جِنحُ الطريقِ » : كنار راه . الجُنْحَة - ج جُنَح : گناه . جَنَّد - تَجْنِيداً الجنودَ : سربازان را جمع آورى كرد . الجُنْد - ج أَجْنَاد و جُنُود : سربازان ؛ « جُندُ الخلاص » : ارتش آزادى بخش ، - ج أَجْنَاد : شهر . الجَنَد - زمين سِفت و خشن ، سنگى كه همانند گِل باشد . الجِنْدَار - ج جَنَادِرة : گاردِ امير يا حاكم ، اين واژه فارسى است . الجُنْدُب - ج جَنَادِب ( ح ) : گونه‌اى ملخ است كه در زبان متداول به آن ( القَبُّوط ) گويند .