فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

245

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

باطل و حرام . اين واژه سريانى است . تَفَصَّحَ - تَفَصُّحاً [ فصح ] : بسيار فصيح شد ، آن مرد تظاهر به فصاحت كرد و خود را مانند فصيحان درآورد . تَفَصَّدَ - تَفَصُّداً [ فصد ] الدمُ : خون روان شد . تَفَصْفَصَ - تَفَصْفُصاً [ فصفص ] القومُ عن فلانٍ : آن قوم از دور فلانى پراكنده شدند و رفتند . تَفَصَّلَ - تَفَصُّلًا [ فصل ] : آن چيز عُضو عُضو پاره يا بريده شد . تَفَصَّمَ - تَفَصُّماً [ فصم ] : آن چيز بى آنكه از هم جدا شود شكسته شد ، پراكنده شد ، بريده شد . التَّفْصِيل - [ فصل ] : مص ، - ج تَفَاصِيل : جزء يا عنصرى از مجموعه‌ايست ؛ « بِالتفصيل » : با ترتيب و فصل فصل . تَفَضَّى - تَفَضِّياً [ فضو ] للأمر : براى آن كار فرصت يافت و آماده شد . تَفَضَّضَ - تَفَضُّضاً [ فضّ ] : متفرق و پراكنده شد . تَفَضَّلَ - تَفَضُّلًا [ فضل ] الرجُلُ : آن مرد پيراهن خواب يا لباس كار پوشيد ، - عليه : به او نكوئى كرد ، ادعاي برترى از او را كرد ؛ « تَفَضَّلْ » : بفرمائيد ، تشريف بياوريد . تَفَطَّرَ - تَفَطُّراً [ فطر ] : آن چيز شكافته شد ، - تِ الأَرضُ بِالنَّبَاتِ : زمين گياه رويانيد ، - القَضِيبُ : روئيدن برگ درخت آغاز شد . تَفَطَّنَ - تَفَطُّناً [ فطن ] لكلامهِ : سخن او را دريافت و فهميد . تَفَظَّعَ - تَفَظُّعاً [ فظع ] الأمرَ : آن امر را بزرگ و فظيع يافت . تَفَعَّى - تَفَعِّياً [ فعي ] : همانند اژدها در بد اخلاقى شد . تَفَغَّمَ - تَفَغُّماً [ فغم ] الوردُ : گلُ باز شد . تَفَّفَ - تَتْفِيفاً هُ : به او « تُفّاً يا تُفٍّ لكَ » : غلط كردى و بى جا كردى گفت . التُّفَفَة - ( ح ) : كِرِم چرم يا پوست . تَفَقَّأَ - تَفَقُّؤاً [ فقأ ] : مطاوع ( فَقَأَ ) است ، شكافته شد . تَفَقَّحَ - تَفَقُّحاً [ فقح ] : سخن آغاز كرد يا بطور كلى هر چيزى آغاز شد ، براى شرّ آماده شد . تَفَقَّدَ - تَفَقُّداً [ فقد ] هُ : بهنگام غيبت او را خواست . تَفَقَّسَ - تَفَقُّساً [ فقس ] الشيءُ : آن چيز منقلب شد ، زير و رو شد . تَفَقْفَقَ - تَفَقْفُقاً [ فقفق ] الرجُلُ في كلامهِ : آن مرد سخن را از حلق خارج كرد . تَفَقَّمَ - تَفَقُّماً [ فقم ] الرجُلَ أو الكلبَ : چانه‌ى آن مرد يا پوزه‌ى آن سگ را گرفت . تَفَقَّهَ - تَفَقُّهاً [ فقه ] الرجُلُ : آن مرد علم فقه آموخت و فقيه شد ، - الشَّيءَ : آن چيز را فهميد . تَفَكَّرَ - تَفَكُّراً [ فكر ] في الأمر : در آن چيز انديشيد و تأمل كرد . تَفَكَّكَ - تَفَكُّكاً [ فكّ ] : مطاوع ( فَكَّكَ ) است ، - المخنَّثُ : آن دلقك حماقت كرد ، با هرزگى و هوسبازى راه رفت . تَفَكَّهَ - تَفَكُّهاً [ فكه ] : ميوه خورد ، پشيمان شد ، - بِالشَيءِ : از آن چيز بهره‌مند شد ، - منه : از وى در شگفتى شد ، - بفلانٍ : از فلانى غيبت كرد و بدى گفت . تَفَلَ - - تَفْلًا : آب دهان افكند ، تُف كرد . تَفِلَ - - تَفَلًا الرجُلُ : آن مرد بسبب به كار نبردن بوى خوش بد بوى شد . التُّفْل - آب دهان ، كف . التَّفِل - بد بوى . تَفَلَّى - تَفَلِّياً [ فلي ] : سرو جامه‌ى خود را از شپش زدود ، - الطَّائِرُ : پرنده با نوك خود ميان پرهايش را خاراند . تَفَلَّتَ - تَفَلُّتاً [ فلت ] : رهائى يافت ، رها شد ، - الى الشَّيءِ : بر سر آن چيز درگير شد و نزاع كرد ، - عَلَيْهِ : بر او حمله كرد . التَّفِلَة - مؤنث ( التَّفِل ) است . تَفَلَّجَ - تَفَلُّجاً [ فلج ] : شكافته شد . تَفَلْسَفَ - تَفَلْسُفاً [ فلسف ] : به فلسفه و حكمت پرداخت ، در مسائل علمى غور و تحقيق كرد و مهارت يافت ، ادعاى مهارت و دانش كرد . تَفَلَّصَ - تَفَلُّصاً [ فلص ] : رها شد ، آزاد شد . التَّفَلْطُحَ - « تَفَلْطُحُ الأرض » : پستى و بلنديهاى زمين و سختيهاى آن . تَفَلَّعَ - تَفَلُّعاً [ فلع ] : شكاف برداشت . تَفَلْفَلَ - تَفَلْفُلًا [ فلفل ] شَعْرُ الأَسْوَدِ : موى سر سياه بسيار مجعّد شد . تَفَلَّقَ - تَفَلُّقاً [ فلق ] الشيءُ : آن چيز شكافته شد ، - الصبحُ : بامداد روشن شد ، - فلانٌ : فلانى در دويدن كوشيد . تَفَلَّكَ - تفلُّكاً [ فلك ] فلانٌ : فلانى از غيب خبر داد گوئى كه از اوضاع فلك سخن مىگويد . اين تعبير در زبان متداول رايج است . تَفَلَّلَ - تَفَلُّلًا [ فلّ ] القومُ : آن قوم شكست خوردند و فرارى شدند . التَّفْلِيسَة - [ فلس ] ( ت ) : حكم ورشكستگى بازرگان ، افلاس نامه . تَفَنَّنَ - تَفَنُّناً [ فنّ ] الشيءُ : آن چيز گوناگون شد ، - فى الحديث او فى عَمَلِهِ : در سخن يا كار خود از فنون و روشهاى خوب استفاده كرد . تَفِهَ - - تُفُوهاً الرجُلُ : آن مرد كم خرد شد ، - تَفَاهَةً الطَّعامُ : غذا بى مزه شد ، - تَفْهاً و تُفُوهاً الشيءُ : آن چيز كم و ناچيز شد ؛ « تَفِهَ عَطَاءُ فلانٍ » : عطاى فلانى كم و ناچيز شد . التَّفِه - مترادف ( التّافِه ) است . تَفَهَّقَ - تَفَهُّقاً [ فهق ] الحوضُ بالماء : حوض از آب لبريز شد ، - البرقُ و غيرهُ : برق آسمان و جز آن فراخ شد . تَفَهَّمَ - تَفَهُّماً [ فهم ] الكلامَ : سخن را بتدريج فهميد . تَفَوَّزَ - تَفَوُّزاً [ فوز ] : از سرزمينى به سرزمين ديگر رفت . تَفَوَّعَ - تَفَوُّعاً [ فوع ] المريضُ : آن بيمار قي كرد . اين واژه در زبان متداول رايج است . تَفَوَّقَ - تَفَوُّقاً على قومهِ : بر قوم خود برترى يافت ، - الشرابُ : شراب را پى در پى نوشيد ، - النّاقَةَ : ماده شتر را دوشيد و ساعتى رها كرد تا بچه‌اش را شير دهد و