فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
218
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
آن چيز را بطور متناوب گرفتند ، - تْهُ الأَلْسُن : زبانها آن چيز را به يكديگر گفتند . التَّدَاوُلُ - [ دول ] : پى در پى شدن چيزى يا كارى ؛ « تَداوُلُ النَّقدِ » : رواج پول ؛ « بالتداول » : متناوب ، پياپى . تَدَايَنَ - تَدَايُناً [ دين ] القومُ : بعضى از آن قوم از بعضى ديگر وام گرفتند ، با نسيه گرفتن يا دادن خريد و فروش كردند . تَدَبَّرَ - تَدَبُّراً [ دبر ] الأمرَ : دربارهى آن امر انديشيد و عواقب آن را در نظر گرفت . تَدَبَّقَ - تَدَبُّقاً [ دبق ] الطيرُ : پرنده با چسب شكار شد ، - الشيءُ : آن چيز چسبنده شد . التَّدْبِير - [ دبر ] : مص ، - ج تدبيرات : چارهجوئى ، تنظيم ، اداره كردن ، - ج تدابير : به جريان انداختن ؛ « التّدبير الاحْتِيَاطِيّ » : چارهانديشي و احتياط ؛ « تدبيرُ المَنْزِل أو التّدبير المَنْزِلِي » : عنايت و توجه به امور خانه و پاكيزگى آن . تَدَثَّرَ - تَدَثُّراً [ دثر ] فرسَهُ : بر روى اسب جهيد و سوار آن شد ، - بِالثَّوب : خود را در جامه پوشانيد . تَدَجَّى - تَدَجِّياً [ دجو ] الليلُ : شب تاريك شد . تَدَجَّجَ - تَدَجُّجاً [ دجّ ] : اسلحهى خود را در بر كرد . التَّدْجِيل - [ دجل ] : مص ، فريب ، دروغگوئى و دروغپردازى . تَدَحَّى - تَدَحِّياً [ دحي ] الشيءُ : آن چيز گسترده شد . تَدَحْرَجَ - تَدَحْرُجاً [ دحرج ] : غلطيد . تَدَخَّلَ - تَدَخُّلًا [ دخل ] الشيءُ : آن چيز كم كم داخل شد ، - فى الأُمور : خود را در آن كارها دخالت داد ، در ان كارها مداخله كرد ، با تكلف داخل آن كارها شد ، - فى الحديث : در سخن گفتن شركت كرد ، - عليه : به او پناه برد و متوسل شد اين تعبير در زبان متداول رايج است . التَّدَخُّل - [ دخل ] : مص ؛ « عَدَمُ التَّدَخُّلِ » : عدم دخالت دولتى در امور دولتهاى ديگر بهنگاميكه منفعت مستقيم نداشته باشد . تَدَخَّنَ - تَدَخُّناً [ دخن ] الشيءُ : بر آن چيز دود نشست . التَّدْخِين - [ دخن ] : مص ، تدخين ، سيگار يا قليان كشيدن . تَدَرَّى - تَدَرِّياً [ دري ] الصيدَ : شكار را فريب داد . تَدَرَّأَ - تَدَرُّؤاً [ درأ ] الصائدُ : شكارگر خود را پنهان كرد تا شكار را بفريبد . تَدَرَّجَ - تَدَرُّجاً [ درج ] إلى كذا : بتدريج بسوى او آمد ، - في المَنَاصِب : در مناصب دولتى همواره ارتقاء درجه يافت ، - في المُحَامَاة : در حرفه وكالت دادگسترى ورزيده شد . التَّدْرُج - ج تَدَارِج ( ح ) : پرندهايست زيبا و داراى پرهاى سفيد و سياه و دمى بلند . - اين واژه فارسى است - تَدَرَّعَ - تَدَرُّعاً [ درع ] : زره پوشيد . التَّدَرُّن - [ درن ] : بيمارى سلّ كه بر آن « التَّدَرُّن الرئَويّ » يا « تَدَرُّنِ الرئَة » : اطلاق مىشود . تَدَرْوَشَ - تَدَرْوُشاً [ دروش ] : درويش شد و خود را به گونهى درويشها درآورد . التَّدْرِيب - [ درب ] : مص ، تمرين و آمادگى ، آماده كردن بعضى از افزارهاى جنگى ، - العسكريّ : تمرين نظامى و آموزش فنون جنگى . التَّدْرِيج - [ درج ] : مص ، درجهبندى و تقسيم كردن ؛ « على التَّدْرِيج ، بِالتَّدْرِيج ، مع التَّدْرِيج » : بتدريج ، اندك اندك ، گام به گام . التَّدْرِيجِيّ - [ درج ] : نسبت به ( التَّدْريج ) است ؛ « تدريجياً » : كم كم ، گام به گام . التَّدْرِيس - [ درس ] : مص ، آموزش ، تعليم ؛ « هيئةُ التَّدْرِيس » : هيأت آموزشى ، معلمان و مدرسان . تَدَسَّسَ - تَدَسُّساً [ دسّ ] بهِ إلى أعدائهِ : بر عليه او توطئه و دسيسه كرد . تَدَسَّمَ - تَدَسُّماً [ دسم ] : چهرهى او تيره و مايل به سياهى شد ، - الشيءُ : روى آن چيز چركى نشست ، - الشيءَ : روى آن چيز را چرب كرد . تَدَشَّنَ - تَدَشُّناً [ دشن ] الشيءَ : آن چيز را گرفت . التَّدْشِين - [ دشن ] : جشن افتتاح يا بازگشائى سازمان يا مؤسسهاى ، آغاز به كار براى اولين بار ؛ « تَدْشِينُ الكنيسةِ » : اولين نماز در كليساى نو بنياد . تَدَعَّى - تَدَعِّياً [ دعو ] تِ النائحةُ : زن نوحهخوان صداى خود را بلند كرد و تكان خورد . تَدَعَّبَ - تَدَعُّباً [ دعب ] عليه : براى او ناز كرد . التُّدْعَة - [ ودع ] : مترادف ( الدَّعَة ) است به معناى آرامش و فراخى . التُّدَعَة - [ ودع ] : مترادف ( الدَّعة ) است . تَدَعَّرَ - تَدَعُّراً [ دعر ] الرجُلُ : آن مرد خبيث شد ، - وجهُهُ : چهرهى او زشت و كريه شد . تَدَفَّأَ - تَدَفُّؤاً [ دفأ ] : گرم شد ، جامهى گرم پوشيد . التَّدْفِئَة - [ دفأ ] : مص ، - المركزيّة : حرارت مركزى ، شوفاژ . تَدَفَّعَ - تَدَفُّعاً [ دفع ] السيلُ : سيل به راه افتاد و امواج آن بر يكديگر فشار آوردند . تَدَفَّقَ - تَدَفُّقاً [ دفق ] الماء : آب با شتاب روان شد . تَدَفَّنَ - تَدَفُّناً [ دفن ] : پنهان شد ، ناپديد شد . التَّدْقِيق - [ دقّ ] : مص ، - عِندَ العُلَمَاءِ : اثبات دليل با دليل يا اثبات مسألهاى با دقت و تيزنگرى . همچنانكه تحقيق اثبات مسألهايست با دليل . از اينرو مدفق از نظر دانش برتر از محقق است ؛ « بالتَّدْقِيق » : با دقت كامل . تَدَكْدَكَ - تَدَكْدُكاً [ دكدك ] تِ الجبالُ : كوهها از جاى بركنده و پاشيده شدند . تَدَلَّى - تَدَلِّياً [ دلو ] الثمرُ من الشجر : ميوه بر درخت آويخته شد ، - مِنَ الْجَبَل : از كوه پائين آمد . تَدَلْدَلَ - تَدَلْدُلًا [ دلدل ] : آويخته حركت كرد ، - فى مَشْيِهِ : در راه رفتن خود سرگردان شد و