فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

219

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

لرزيد ، - الشّيءُ : آن چيز سست شد . تَدَلَّسَ - تَدَلُّساً [ دلس ] الرجُلُ : كتمان كرد و پنهان شد ، - الطَّعَامَ : غذا را كم كم گرفت ، - تِ الدابَّةُ : ستور با چيز كمى كه در چراگاه بود چريد . تَدَلَّفَ - تَدَلُّفاً [ دلف ] إليهِ : بسوى او رفت و نزديك شد . تَدَلَّقَ - تَدَلُّقاً [ دلق ] السيلُ عليهِ : سيل بر او رسيد . تَدَلَّك - تَدَلُّكاً [ دلك ] : اندام خود را بهنگام شستن كيسه كشيد ، - بالطِّيبِ : خود را عطرآگين كرد . تَدَلَّلَ - تَدَلُّلًا [ دلّ ] عليهِ : سبكبال و دلير شد ، - تِ المرأةُ على زَوْجِها : آن زن بر شوهر خود ناز و گستاخى كرد . تَدَلَّهَ - تَدَلُّهاً [ دله ] : عقل و هوش از سرش بدر شد . التَّدْلِيل - [ دلّ ] : مص ، - على : دليل آوردن بر چيزى ، ثابت كردن . تَدَمَّجَ - تَدَمُّجاً [ دمج ] في ثيابه : خود را در جامه‌هايش پيچيد . التَّدْمُرِيّ - [ دمر ] : آنكه منسوب به شهر ( تَدمُر ) است ، لئيم ، - ( ح ) : موش صحرائى بد ريخت و پنجه شكسته و سخت گوشت ؛ « ما في الدار تَدْمُرِيّ » : در خانه كسى نيست . تَدَمَّسَ - تَدَمُّساً [ دمس ] : به چيزى آلوده شد . تَدَمْلَكَ - تَدَمْلُكاً [ دملك ] الشيءُ : آن چيز نرم و صاف شد . تَدَمَّنَ - تَدَمُّناً [ دمن ] المكانُ أو الماءُ : آن جاى يا آن آب پر از سرگين شتران و گوسفندان شد . تَدَنَّى - تَدَنِّياً [ دنو ] : اندك اندك نزديك شد ، پائين آمد . تَدَنَّأَ - تَدَنُّؤاً [ دنأ ] هُ : او را به فرومايگى وادار كرد . تَدَنْدَلَ - تَدَنْدُلًا [ دندل ] : آويخته شد ، آويزان شد . اين واژه در زبان متداول رايج است . تَدَنَّسَ - تَدَنُّساً [ دنس ] : چرك و آلوده شد . التَّدَنِّي - [ دنو ] : مص پائين آمدن ، فرود ، - الأَخْلاقيّ : كاهش اخلاقي . تَدَهْقَنَ - تَدَهْقُناً [ دهقن ] : آن مرد دهقان شد . تَدَهْدَهَ - تَدَهْدُهاً [ دهده ] الحجرُ : آن سنگ غلطيد . تَدَهَّنَ - تَدَهُّناً [ دهن ] : به خود روغن ماليد . تَدَهْوَر - تَدَهْوُراً [ دهور ] : از جاى بلند افتاد ، به گودالى فرو افتاد . التَّدَهْوُر - [ دهور ] : مص فرومايگى ، عقب افتادگى ؛ « تَدَهْوُرُ الأَخْلاق » : فساد اخلاق . تَدَوَّحَ - تَدَوُّحاً [ دوح ] البطنُ : شكم نفخ كرد و پائين افتاد . تَدَوَّرَ - تَدَوُّراً [ دور ] : گِرد شد . تَدَوَّمَ - تَدَوُّماً [ دوم ] : منتظر شد . التَّدْوِين - [ دون ] : مص ، نوشتن چيزى ، ثبت ، مطلق نوشتن . تَدَيَّنَ - تَدَيُّناً [ دين ] : وام گرفت ، قرض كرد ، - بِدِينٍ : براى خود دينى اختيار كرد . تَذَاءَبَ - تَذَاؤُباً [ ذأب ] للناقة : خود را براى ماده شتر بسان گرگ درآورد ، - تْهُ الجِنُّ : جن فلانى را ترسانيد ، - تْهُ الرّيحُ : بادها از هر سو به وى وزيدند ، - تِ الريحُ عليهِ : باد بر آن وزيد . تَذَابَحَ - تَذَابُحاً [ ذبح ] القومُ : برخى از افراد آن قوم برخى ديگر را كشتند . تَذَارَعَ - تَذَارُعاً [ ذرع ] تِ الإِبلُ المُفازةَ : شتران بيابان را پيمودند و رفتند . تَذَاكَرَ - تَذَاكُراً [ ذكر ] القومُ الشيءَ : آن قوم ان چيز را به ياد هم آوردند ، - فى الأمرِ : در آن كار با هم مذاكره و تبادل نظر كردند . تَذَامَّ - تَذَامّاً [ ذمّ ] القومُ : آن قوم يكديگر را مذمت و بدى گفتند . تَذَامَرَ - تَذَامُراً [ ذمر ] القومُ : مترادف ( تَذَمَّرَ ) است ، آن قوم يكديگر را به جنگ برانگيختند . تَذَانَبَ - تَذَانُباً [ ذنب ] السحابُ : ابرها بهم پيوستند . تَذَاوَقَ - تَذَاوُقاً [ ذوق ] القومُ الشيءَ : آن قوم آن چيز را چشيدند . تَذَايَلَ - تَذَايُلًا [ ذيل ] حالُهُ : حال او پست شد . تَذَأَّبَ - تَذَوُّباً [ ذأب ] : براى فريب دادن خود را به گرگ درآورد ، - لِلنّاقَة : خود را از ماده شتر پنهان كرد و صداى گرگ درآورد تا آن را بر بچه‌ى غير خودش برانگيزد ، - تْهُ الجِنُّ : جن او را ترسانيد ، - تْهُ الرِّيح : باد از هر سو بر او وزيد ، - تِ الريحُ عليهِ : باد گاهى از اين سو و گاهى از آن سو وزيد . تَذَبْذَبَ - تَذَبْذُباً [ ذبّ ] : تكان خورد ، ميان دو امر متردّد شد . تَذَبَّلَ - تَذَبُّلًا [ ذبل ] في المشي : با ناز و فخر راه رفت . تَذَرَّى - تَذَرِّياً [ ذرو ] : مطاوع ( ذَرَّى ) است ، - المكانَ اوِ الْجَبَلَ : بالاى آن مكان يا آن كوه رفت . التَّذْرُج - ج تَذَارَجِ ( ح ) : مترادف ( التَّدْرُج ) است . اين واژه فارسى است - تَذَرَّعَ - تَذَرُّعاً [ ذرع ] الشَّيءُ : آن چيز به اندازه‌ى يك ذرع يك ذرع شكافته شد ، - الشَّيءَ : آن چيز را ذرع كرد ، - تِ الإِبلُ الماءَ : شتران تا ساق پاى به آب فرو رفتند ، - فى الكلام : سخن بسيار گفت و زياده‌روى كرد ، - بِذَرِيعَةٍ : به چيزى متوسل شد و پناه برد . تَذَعَّرَ - تَذَعُّراً [ ذعر ] : ترسيد . التَّذْكَار - [ ذكر ] : به ياد آوردن چيزى در ذهن ، - ج تَذْكَارَات : يادگارى ، اشياء و سوغات كه جهانگردان به يادگار با خود مىبرند ؛ « تَذْكارُ الموتى » : يادبود درگذشتگان . كليساى كاتوليك در دوم نوامبر هر سال ميلادى اين روز را بعنوان يادبود در گذشته‌گان جشن مىگيرند . التّذْكاريّ - يادگارى ، برسم يادگار . التِّذْكارِيّ - مترادف ( التّذكارى ) است . تَدَكَّرَ - تَذَكُّراً [ ذكر ] الشيءَ : آن چيز را به ياد آورد . التَّذْكِرَة - ج تَذَاكِر [ ذكر ] : هر چه كه انسان را به ياد و به خاطر آورد ، گواهىنامه ،