فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
203
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
تَأَخَّى - تَأَخِّياً [ أخو ] هُ : او را برادر خود خواند يا گرفت ، - الشيءَ : قصدِ بدست آوردن حقيقت آن چيز را نمود . تَأَخَّى - تَأَخِّياً [ أخو و وخي ] الأَمرَ : مترادف ( تَوَخّى ) است : آهنگ انجام آن كار را كرد . تَأَخَّرَ - تَأَخُّراً [ أخر ] : عقب افتاد ، به عقب برگشت . اين واژه ضد ( تَقَدَّم ) است . تَأَدَّى - تَأَدِّياً [ أدو ] : وسيله و ابزارى براى خود گرفت ، آماده شد ، - اليهِ الخبرُ : خبر به او رسيد ، - لهُ من حَقِّهِ : دين او را پرداخت . تَأَدَّبَ - تَأَدُّباً [ أدب ] : فرهنگ و ادب آموخت ، مهذّب شد ، - عن فُلان : از اخلاق فلانى اثرپذير شد ، تحت تأثير اخلاق فلانى قرار گرفت ، - بِهِ : از او پيروى نمود ؛ « تأدّب بِأَدَبِهِ » : ادب از او آموخت . التُّؤَدة - [ وأد ] : متانت و شكوه و بردبارى . التَّأْدِيب - [ أدب ] : مجازات و كيفر دادن ؛ « مَجْلِسُ التّأدِيب » : دادگاه ادارى . التَّأْدِيبات - مقررات و قوانين كيفرى . التأْدِيبِيّ - نسبت به ( التَّأدِيب ) است ؛ « مَجْلِسٌ تَأْدِيبِيّ » : جلسهى انتظامى ، شوراى دادگاه ادارى . تَأَذَّى - تَأَذِّياً [ أذي ] : آزرده شد ، آزردگى در او اثر كرد . تَأَرَّبَ - تَأَرياً [ أرب ] : با تكلَّف به زيركى پرداخت ، - تِ العُقْدَةَ : گره سفت و محكم شد ، - الأَمْرَ : آن كار مشكل و سخت گرديد . تَأَرَّجَ - تَأَرُّجاً [ أرج ] : از آن بوى خوش پخش شد . تَأَرْجَحَ - تَأَرْجُحاً [ رجح ] الشيءُ : آن چيز تكان خورد و لرزيد . التَّأْريخ - ج تَوَارِيخ [ أرخ ] : معرّفى وقت و زمان ؛ « تَارِيخُ الشيءِ » : زمان حدوث آن چيز . تأَزَّرَ - تَأَزُّراً [ ازر ] : شلوار پوشيد . تَأَزَّزَ - تَأَزُّزاً [ أزّ ] المجلسُ : مجلس پُر از مردم شد . تَأَزَّمَ - تَأَزُّماً [ أزم ] القومُ : آن قوم دچار سختى شدند ، - تِ الحالةُ : وضع وخيم شد . تَأَسَّى - تَأَسِّياً [ أسو ] : بردبار شد و تسلَّى يافت . تَأَسَّدَ - تأَسُّداً [ أسد ] : بسان شير شد ، - عَلَيه : بر او دلير شد . تَأَسَّسَ - تَأَسُّساً [ أسّ ] البيتُ : اساس خانه ساخته شد . تَأَسَّفَ - تَأَسُّفاً [ أسف ] : افسوس خورد ، اندوهگين شد . تَأَسَّلَ - تَأَسُّلًا [ أسل ] هُ : در اخلاق و عادات و رفتار او بسان وى شد . تَأَسَّنَ - تَأَسُّناً [ أسن ] الماءُ : آب دگرگون شد ، - وِدُّهُ : دوستى او تغيير يافت . التَّأْسِيسِيّ - آنچه كه اساس ساختمان يا پىريزى انجمن يا پروژهاى را وضع كند ؛ « المَجلِسُ التَّأْسِيسِيّ » : مجلس مؤسسان يا مجلس خبرگان كه قانون اساسى كشور را وضع مىكند . تَأَشَّبَ - تَأَشُّباً [ أشب ] القومُ : آن قوم با هم آميختند ، - الشّجرُ : درختان در هم پيچيده و به هم پيوسته شدند . التَّأْشِير - مص ، نشان ، علامت ، مهر كه بر روى اسناد زننده ، - ج تَآشير : آنچه را كه ملخ و مانند آن نيش زند . التَّأْشِيرَة - نشان زده شده بر روى اوراق و اسناد رسمى مانند امضا و مهر ؛ « تأشيرةُ المرور » : اجازهى ورود به كشورى ، ويزا . تَأَصَّلَ - تَأَصُّلًا [ أصل ] : ريشهدار شد . تَأَفَّفَ - تَأَفُّفاً [ أف ] : بر اثر سختى و اندوه « أُف » گفت . تَأَكَّد - تَأَكُّداً [ أكد ] : آن چيز استوار و سخت شد ، - مِنْ : از . . . يقين حاصل كرد . تَأَكَّرَ - تَأَكُّراً [ أكر ] الأرضَ : زمين را كند و شخم زد . تَأَكْسَدَ - تَأَكْسُداً ( ك ) : آن چيز با اكسيژن پيوسته شد ، زنگ زد - اين واژه يونانى است - تَأَكَّلَ - تَأَكُّلًا [ أكل ] تِ السنُّ : دندان سائيده شد و پوسيد و افتاد . التَّأْكِيد - [ أكد ] : اثبات ، تضمين ، متأكد شدن ، تأكيد كردن . التَّأْكِيدَات - تضمينات . تَأَلَّى - تَأَلِّياً [ ألو ] : سوگند خورد ، - على نفسِهِ أن : خود را ملزم و متعهد ساخت كه . . . تَأَلَّبَ - تَأَلُّباً [ ألب ] : جمع و انبوه شد ، - على : بر چيزى توطئه كرد . تَأَلَّفَ - تَأَلُّفاً [ ألف ] هُ : با او همصحبت شد و مدارا كرد ، - الشيءُ : آن چيز تأليف و يا تنظيم شد ، - تِ الوزارةُ : هيأت وزيران يا كابينه تشكيل شد ، - القومُ : آن قوم گردهم آمدند . تَأَلَّقَ - تَأَلُّقاً [ ألق ] البرقُ : برق درخشيد ، - تِ المَرْأةُ : آن زن خود را آراست . التَّأَلُّق - [ ألق ] ( ف ) : درخشندگى و تابندگى بعضى از مواد بدون ايجاد حرارت . از اين وسيله براى نشان دادن علامات رانندگى در راهها و همچنين كشتيها استفاده مىشود و گونههاى بسيارى دارد مانند تابندگى فُسفُر كه اثر دراز مدت دارد و نيز تابندگى فلور كه زود خاموش مىشود . تَأَلَّمَ - تَأَلُّماً [ ألم ] : دردمند شد . تَأَلَّهَ - تَأَلُّهاً [ أله ] : ادعاى خدائى كرد ، عابد و زاهد و نيايشگر شد . التَّأْلِيف - مص ، - ج تَآليف : كتاب كه مسائل علمى در آن گردآورى شده باشد . التُّؤْم - [ تأم ] : يكى از دو قلوها ؛ « هو تُؤْمُهُ » : با او دو قلو است . التِّئْمُ - مترادف ( التُّؤْم ) است . تَأَمَّرَ - تَأَمُّراً [ أمر ] عليهِ : بر او چيره شد و امر و نهى كرد ، - هُ : با او مشورت كرد . تَأَمْرَكَ - تَأَمْرُكاً الرجُلُ : آن مرد آمريكائى شد ، او با اخلاق و روش آمريكائيان پرورش يافت و عادت كرد . التَّأْمُرِيّ - إنسان ، آدمى زاده . تَأَمَّلَ - تَأَمُّلًا [ أمل ] الأمرَ و فيهِ : در آن كار انديشيد و تأمّل كرد ؛ « تَأمَّلَ جَمَالَ الطَّبِيعَةِ » :