بَئِسَ - - بُؤْساً و بَئِيساً و بُؤُوساً [ بأس ] : نيازمندى او سخت و بى چيز شد . بِئْسَ - [ بأس ] : فعل ماضى و جامد است كه براى ( ذَمّ ) به كار برده مىشود ؛ اين واژه ضد ( نِعْمَ ) است ؛ « بِئْسَ المصيرُ مَصِيرَ الأَشْرارِ » چه بد است عاقبت كار اشرار . البَأْس - دليرى ، توانائى ، نيرومندى ، عذاب ، ترس ؛ « لَا بَأْسَ بِهِ » : مانع و زيانى ندارد ؛ « لَا بَأْسَ فِيهِ » : بر او گناهى نيست ؛ « لَا بَأْسَ عَلَيْكَ » : ترسى ندارى ؛ « لَا بَأْسَ انْ تَعْرِفُوا » : سختى ندارد كه آن چيز را بشناسيد . البُؤْس - ج أَبْؤُس [ بأس ] : سختى و بى چيزى و بينوائى . البِئْس - « بِئْسُ العذابِ » : عذابى سخت ؛ « بَنَاتُ بِئْسٍ » : سختيها و بلاها . البَئِس - دلير ؛ « بَئِسُ الْعَذَابِ » : عذابى سخت . البَأْسَاء - [ بأس ] : مترادف ( البُؤْس ) است ، جنگ . البَؤُوح - [ بوح ] : آنكه هر چه در سينه دارد آشكار كند . البَئِيس - [ بأس ] : قهرمان و دلير . البَبْر - ج بُبُور ( ح ) : ببر كه تيره‌اى از جانوران درنده است . البَبْغَاء - للمذكَّر و المؤنّث ج بَبغَاوَات : طوطي . البَبَغَاء - للمذكَّر و المؤنّث ، ج بَبَغَاوَات : مترادف ( البَبغَاء ) است . البَبْغَاء - للمذكَّر و المؤنّث ، ج بَبَّغَاوَات : مترادف ( البَبَغَاء ) است . البَبَّغَائِيَّة - طوطي وار ، آنكه سخنى كه معنايش را نداند از ديگرى پيروى كند و بر زبان آورد . بَتَّ - - بَتّاً هُ : آن چيز را بريد ، - الأَمْرَ : آن كار را به انجام رسانيد ، - الشَّيْءَ : آن چيز را دسته بندى كرد ، - الرَّجُلَ : آن مرد را خسته گردانيد . البَتّ - ج بُتُوت : جامه‌اى كلفت و ضخيم . البَتَات - ج أَبِتَّة : زاد و توشه ، اسباب خانه ، آمادگى ؛ « هو عَلَى بَتَاتِ امرٍ » : او بر آن كار مشرف است ؛ « بَتَاتاً » : قطعاً ، بى برو و برگرد . البَتَّات - گليم باف ، فروشنده‌ى گليم . البَتَار - ج بَوَاتِر : شمشير بُرَّنده . البَتَّار - ج بَوَاتِر : شمير بُرّنده . بَتَّتَ - تَبْتِيتاً [ بتّ ] الشيءَ : آن چيز را بريد ، - هُ : او را امداد كرد ، به او توشه داد ، - الوَعْدَ : در انجام عهد تأكيد كرد . البَتَّة - اسم مرّه از [ بَتَّ ] است ؛ « بَتَّةً » : بطور قطعى و بدون برگشت ؛ « لَا افْعَلُهُ البَتَّةَ » : آن كار را مطلقا نخواهم كرد . اين واژه مصدرى است منصوب به فعلى مقدّر و تاء براى مبالغه است . بَتَرَ - - بَتْراً هُ : آن را بريد . بَتِرَ - - بَتَراً : آن چيز بريده شد . البَتْرَاء - مؤنث ( الأَبْتر ) است ، - مِنَ الْخُطَبِ : خطبه يا سخنرانى كه در آن نام خدا و سپاس بر او ذكر نشود . البِتْرُول - نفت خام . اين واژه لاتينى است و معادل عربى آن ( النَّفْطِ ) است كه در زبان متداول آن را ( الْكَاز ) گويند . بَتَلَ - - بَتْلًا الشيءَ : آن چيز را از چيزى ديگر بريد يا جدا كرد . بَتَّلَ - - تَبْتِيلًا هُ : مترادف ( بَتَلَهَ ) است . البَتْلَاء - ( ز ) : نهالى كه از بن نخل خرما بر آمده و جدا از مادر نخلى شده باشد . البَتُول - زنى كه از مرد يا ازدواج بريده باشد ، بر حضرت مريم ( ع ) نيز اطلاق مىشود . البَتُولا - ( ن ) : درختى جنگلى است از رسته‌ى ( الحَرَجِيَّة ) كه داراى چوبهاى سفت و خوب است اين درخت در روسيه كشت مىشود و از آن عَفْص ( رنگ و مركَّب ) استخراج مىشود . البُتُولَة - حالت ( البَتُول ) است به معناى عفت و پاكدامنى . البُتُولِيَّة - مترادف ( البُتُولَة ) است . البَتُولُوجيا - ( طب ) : دانش تشخيص بيماريها و نشانه‌ى آنها ، پاتوبيولوژى . البَتِيلَة - ( ز ) : مترادف ( البَتْلاء ) است . بَثَّ - - بَثا الشيءَ : آن چيز را پخش كرد ، پراكنده كرد ؛ « بَثَّ الخَبَر » : خبر را همه جا پخش كرد ؛ « بَثَّ العيونَ » : به اطراف خود نگاه كرد ؛ « بَثَّ الأَلْغَامَ » : مين كار گذاشت ، - فلاناً الخَبَرَ : خبر را به فلانى گفت ، با وى در ميان گذاشت ، - الغُبَارَ : گرد و غبار برانگيخت . البَثّ - پراكندگى ، اندوه سخت ، پخش خبر و صدا به وسيله‌ى راديو . بَثَّث - تَبْثِيثاً الشيءَ : آن چيز را پخش و پراكنده ساخت ، - الخَبَرَ : خبر را پخش و اعلام كرد ، - الغُبارَ : گرد و غبار را برانگيخت . بَثَرَ - - بَثْراً و بَثَراً و بُثُوراً وجهُهُ : بر چهره‌ى او دانه و جوش در آمد . بَثِرَ - - بَثْراً و بَثَراً و بُثُوراً وجهُهُ : مترادف ( بَثَرَ ) است . بَثُرَ - - بَثراً و بَثَراً و بُثُوراً وجهُهُ : مترادف ( بَثَرَ ) است . البَثْر - مص ، ج بُثُور : جوش ريزه‌ها كه بر پوست چهره و تن برآيد . البَثِر - [ بثر ] : آنكه بر پوست بدنش جوش درآمده باشد ؛ « وَجْه بَثِر » : صورت پر جوش . بَثَقَ - - بَثْقاً و بِثقاً و تَبْثَاقاً النهَر : سدّ رودخانه را شكست تا از آن آب روان شود ، - السَّيْلُ المَوْضِعَ : سيل آن جاى را بركند . بَثَّقَ - تَبْثِيقاً [ بثق ] السيلُ الموضعَ : سيل آن جاى را بركند . البَثْق - ج بُثُوق : جاى شكستن سد از رودخانه . البِثْق - ج بُثُوق : مترادف ( البَثْق ) است . البَثِير - مترادف ( البَثِر ) است ، بسيار ؛ « كثيرٌ بَثيرٌ » : بسيار فراوان . بَجَّ - - بَجّاً [ بجّ ] هُ : آن چيز را شكافت ، - هُ بِالرُّمحِ : با نيزه او را زد . البُجّ - ( ح ) : جوجه‌ى پرنده . البَجَّاح - بسيار فخر كننده و خود بزرگ بين . البِجَاد - ج بُجُد : جامه‌ى راه راه .