رسته‌ى ( الْمُرَكَّبَات ) داراى شكوفه‌اى زرد رنگ كه در پزشكى به كار مىرود - اين واژه فارسى است . البابُونِج - ( ن ) : مترادف ( البَابُونَج ) است ، بابونه . البابَوِيّ - منسوب به ( البَابَا ) است ؛ « السَّفِيرُ الْبَابويّ » : نماينده‌ى پاپ . باتَ - - بَيْتاً و بَيَاتاً و بَيْتُوتَةً و مَبيتاً و مَبَاتاً [ بيت ] في المكان : شب را در آن جاى بسر برد ، - فُلَاناً و بِهِ و عِنْدَهُ : نزد فلانى اقامت كرد ، نزد فلانى بود كه شب فرا رسيد و ماند ، - يَفْعَلُ كذا : آن كار را شبانگاه انجام داد ، همچنانكه گويند : « ظَلَّ يَفْعَلُ كَذا » : هرگاه در روز انجام دهد ، - بَيْتاً الرَّجُلُ : آن مرد ازدواج كرد ، - الرَّجُلَ : براى آن مرد همسرى گرفت . الباتّ - كار قطعى ؛ « بَيْعٌ بَاتُّ » : فروش نهائى ؛ « مَنْعٌ بَاتٌّ » : ممنوعيت قطعى و آشكار ، لاغر و ناتوان . الباتِر - ج بَوَاتِر : شمشير برنده . الباتُولُوجيا - ( طب ) : علم تشخيص بيماريها و نشانه‌ها و علل و موجبات آن - اين واژه يونانى است ، پاتولوژى . باتِيستا - پارچه‌ايست ظريف و نازك كه از كتان بافند - اين واژه فرانسوى است . الباثِر - رشك كننده ، حسود ، آب كه بدون كندن زمين بر آيد . الباجِس - ج بُجَّس : بسيار و انبوه ؛ « سَحَائِبُ بُجَّس » : ابرهاى انبوه . الباجِل - نيكو حالت . باحَ - - بَوْحاً [ بوح ] الشيءُ : آن چيز آشكار و معروف شد ، - الَيْهِ بِالسِّرِّ : راز را به او گفت . بَاحَتَ - مُبَاحَتَةً [ بحت ] فلاناً : با فلانى همصحبت شد ، - هُ الْوُدَّ : دوستى خود را بوى آشكار و با او در ميان گذاشت . الباحَة - ج بُوح [ بوح ] : آب يا بيشترين آن ، نخلهاى بسيار ، ميدان و حياط خانه ؛ « بَاحَةُ الطَّرِيق » ميانه‌ى راه . بَاحَثَ - مُبَاحَثةً [ بحث ] هُ : با او بحث و مناظره كرد ، با وى گفتگو نمود ، با او مجادله و مناقشه كرد . باخَ - - بَوْخاً [ بوخ ] الثوبُ : رنگ جامه رفت . الباخِرة - ج بَوَاخِر [ بخر ] : كشتى كه با نيروى بخار حركت كند . الباخِل - ج بُخَّل : بخيل و مُمسك ، خسيس . بادَ - - بَيْداً و بَيَاداً و بُيُوداً و بَيْدُودَةً [ بيد ] : نابود شد ، - بُيُوداً تِ الشَّمسُ : خورشيد غروب كرد . بادَّ - مُبَادَّةً و بِدَاداً [ بدّ ] القومُ في السفر : هر يك از افراد آن قوم كه با هم در سفر بودند مقدارى پول در آورده روى هم نهادند سپس ميان خود به مصرف رسانيدند ، - هُ : در فروش با او رقابت كرد . بَادَى - مُبَادَاةً [ به دو ] هُ : او را به چيزى روشن كرد ؛ « بادَى بِالْعَدَاوَةِ » : دشمنى را آشكار كرد . بادَأَ - مُبَادَأَةً [ بدأ ] بكذا : آغاز به چيزى كرد ؛ « بادَاهُ بِالحَدِيث » : با او آغازگر سخن شد . البادِئ - [ بدأ ] : نخستين ، آغازگر ؛ « البَادِئُ ذِكرُهُ » : آنچه كه قبلا ذكر شود ؛ « فى بَادِئِ الأَمْرِ » : در آغاز كار ، آفريدگار . بادَرَ - مُبادَرَةً و بِدَاراً [ بدر ] الى الشيء : بسوى آن چيز شتاب كرد ؛ « بادَرَ الى انْجَازِ وَعْدِهِ » : به وعده‌ى خود وفا كرد ، - الشّيءَ : بر آن چيز پيشى گرفت ، - فُلاناً الشّيءَ وَالَيْهِ : در آن كار بر او پيشى گرفت . البادِرَة - ج بَوَادِر : نشانه ؛ « بَادِرَةُ خيرٍ » : نشانه‌ى خير و خوبى ؛ « بَوَادِرُ الْغَضَبِ » : نشانه‌ها و آثار خشم ، علامت چيزى كه قريب الوقوع باشد ؛ سرتير از جهت پيكان ؛ « اصابَتْه بَادِرَةُ السَّهْم » : سرتير از جانب پيكان بر او خورد ، - ( ع ا ) : گوشت ميان كتف و گردن . بَادَلَ - مُبَادَلَةً و بِدَالًا [ بدل ] هُ بكذا : با او مبادله‌ى به مثل كرد و چيزى داد و چيزى گرفت ، با او مبادله‌ى كالا كرد . البادِن - ج بُدَّن ، للمذكَّر و المؤنّث : چاق و فربه - اين واژه در مذكر و مؤنث يكسان به كار برده مىشود . البادِنَة - مؤنث ( البَادِن ) است . البادِنْجان ( ن ) : بادنجان . بَادَهَ - مُبَادَهَةً و بِداهاً [ بده ] الرجلَ : او را به آن چيز غافلگير كرد . البادِي - ج بادُون و بُدًى و بُدَّى [ به دو ] : آشكار ، - ج بُداة : باديه نشين ، بياباني . البادِيَة - ج بَادِيَات و بَوَادٍ : بيابان ، صحرا - اين واژه ضد ( الحَاضِرَة ) است - باذَأَ - مُبَاذَاةً و بِذَاءً [ بذأ ] هُ : با او سخن دشنام آميز گفت . باذَخَ - مُبَاذَخةً [ بذخ ] هُ : بر او فخر فروشى كرد . الباذِخ - ج بَوَاذِخ : بلند ، بر آمده ؛ « جِبَالٌ بَوَاذِخ » : كوههاى بلند ؛ « شَرَفٌ بَاذِخ » : شرفى بلند جايگاه ، خود بزرگ بين . البَاذِنْجان - ( ن ) : بادنجان كه معمولا دراز يا گرد با رنگ بنفشه‌اى مىباشد و از رسته‌ى ( البَاذِنْجِانيَّات ) است - اين واژه فارسى است - بارَ - - بَوْراً و بَوَاراً [ بور ] تِ السوقُ أو السلعةُ : بازار يا فروش كالا راكد شد ، - الْعَمَلُ : آن كار باطل شد ، - تِ الأرْضُ : زمين كشت نشد ، - الرَّجُلُ : آن مرد هلاك شد ، - بَوْراً الرَّجُلَ : آن مرد را امتحان و آزمايش كرد . بارَّ - مُبَارَّةً [ برّ ] هُ : به او نكوئى كرد ، با او مهربانى كرد . البار - ج بَارَات : بار ، كلبه‌ى مشروب فروشى يا پياله زنى ، ميز دراز و مستطيل كه پشت آن ايستاده مشروب مىنوشند . البارّ - ج بَرَرَة : فرمانبردار ، آنكه به پدر خود نكوئى كند ، - ج ابْرَار و بَرَرَة : نيكوكار ، بخشنده ، بسيار عطا كننده ، راستگو . بارَى - مُبَارَاةً [ بري ] الرجُلَ : با او مسابقه داد ، با او رقابت كرد ، - امْرأتَهُ : با زن خود مصالحه بر جدائى كرد . البارِئ - [ برأ ] : آفريدگار ، آنكه از عيب و تهمت يا بدهى رهائى يافته باشد ، آنكه از بيمارى بهبودى يافته باشد .