فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
163
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
او را بىنياز كرد ، - هُ علَى الأمرِ : آن امر را به روى ناگزير كرد ، - هُ الَيهِ : او را به آن چيز ناچار كرد . أَوْجَرَ - إيجَاراً [ وجر ] هُ الوَجُورَ : دارو را به دهان او ريخت ، - هُ الرَّمْحَ : نيزه را بر دهان او زد . الأَوْجَرَ - م وَجْرَاء [ وجر ] : ترسو ، بيمناك . أَوْجَزَ - إيجَازاً [ وجز ] الكلامُ : سخن كوتاه شد ، - الْكَلَامَ و فِى الْكَلَامِ : سخن را كوتاه كرد ، - العَطِيَّةَ : عطا را با شتاب داد . أَوْجَسَ - ايْجَاساً [ وجس ] الرجُلُ : آن مرد چيزى را در دل خود احساس كرد ، - تِ الأُذُنُ : گوش صدائى شنيد . الأَوْجَس - [ وجس ] : اندكى خوراك و نوشيدنى . أَوْجَعَ - إيجَاعاً [ وجع ] هُ : او را دردناك ساخت ، - فى العَدُوَّ : دشمن را سرسختانه زد . الأَوْجَع - [ وجع ] : دردناكتر . ( اين واژه اسم تفضيل شاذّ است زيرا از اوْجَعَ فعل رباعى گرفته شده است ) . أَوْجَفَ - إيجَافاً [ وجف ] الفرسَ : اسب را وادار به شتاب كرد ، - البَابَ : درب را بست ، - الشّيءَ : آن چيز را تكان داد و آشفته و لرزان كرد . أَوْجَلَ - إيجَالًا [ وجل ] هُ : او را ترسانيد . الأَوْجَل - [ وجل ] : ترسو . ( مؤنث اين كلمه ( وَجِلَة است نه وَجْلَاء ) . الأَوْجَن - م وَجْنَاء [ و جن ] : كوه بزرگ و سخت ، آنكه گونههاى برآمده دارد . أَوْجَهَ - إيجَاهاً [ وجه ] الرجُلَ : آن مرد را صاحب جاه و عزت كرد ، او را با جاه و عزّت يافت ، براى او چهرهاى خوب ساخت ، او را برگردانيد . الأَوْجَه - [ وجه ] : اسم تفضيل است ؛ « هو اوْجَهُ قَومِهِ » : او پر جاهترين قوم خود است . أَوْحَى - إيحَاءً [ وحي ] الى فلانٍ : به سوى فلانى اشاره كرد ، با او پنهانى و پوشيده سخن گفت ، او را برانگيخت ، - الكتابَ : كتاب را نوشت ، - العَمَلَ : در آن كار شتاب كرد ، - القَومُ : آن قوم فرياد زدند ، - اللَّهُ اليهِ بكذا : خداوند آن چيز را به او وحي كرد ، - نفسَهُ : در دل او ترس راه يافت ، - الدَّوَاءُ المَوْتَ : آن دار و مرگ را زودرس كرد ، - الرجُلُ : آن مرد پس از نيازمندى بىنياز و داراى املاك شد . الأَوْحَى - [ وحي ] : سريعتر ، با شتابتر . أَوْحَدَ - إيحَاداً [ وحد ] هُ : او را تنها رها كرد ، او را يگانهى زمان خود كرد ، - هُ لِلأَعْدَاءِ : او را تنها بميان دشمن رها ساخت ، - تِ الشّاةُ : گوسفند يك بره زائيد . الأَوْحَد - [ وحد ] : وصف است از ( الوَاحِد ) ؛ « اللَّهُ الأَوْحَد » : خداى يگانه ، - ج أُحْدَان : آنكه بىهمتا باشد ؛ « اوْحَدُ اهْلِ زَمانِهِ » : بىهمتا و يگانهى عصر خود . أَوْحَرَ - إيحَاراً [ وحر ] هُ : به او چيزى گفت تا وى را خشمگين كند . أَوْحَشَ - إيحَاشاً [ وحش ] المكانُ : آن مكان خالى از مردم شد ، - المكَانَ : آن مكان را خالى از مردم يافت ، - الرّجُلَ : آن مرد را به وحشت انداخت ، - الرّجُلُ : زاد و توشهى آن مرد تمام شد ، گرسنه شد . أَوْحَلَ - إيحَالًا [ وحل ] هُ : او را در گل و لاى انداخت ، - هُ شَرّاً : او را به شرّ و دردسر انداخت . أَوَدَ - - أوداً : آن چيز كج و خميده شد . الأَوَد - كجى ؛ « قَوَّمَ اوَدَهُ » : كجى آن را راست كرد ، سختى و خستگى ، فقر و بينوائى ، روزى يا مزد ؛ « قامَ بِأوَدِ عَائِلَتِهِ » : به تهيه رزق و روزى خانواده به خود پرداخت . الأَوِد - م أَوْدَاء : خميدهى كج . الأَوَدُّ - ج أَوَدُّون [ ودّ ] : اسم تفضيل است به معناى دوستدارتر . أَوْدَى - إيدَاءً [ ودي ] : نابود شد ، - بهِ المَوْتُ : مرگ او را برد ، - بِالشيءِ : آن چيز را برد . الأَوْدَة - [ أود ] : بار كه آن را حمل كنند . أَوْدَسَ - إيدَاساً [ ودس ] تِ الارضُ : زمين روى خود را با گياه پوشانيد . أَوْدَعَ - إيدَاعاً [ ودع ] هُ الشيءَ : آن چيز را به او داد تا نزد وى وديعه باشد ، - هُ السِّرَّ : راز را به او گفت و از او خواست تا آن را پنهان بدارد ، - هُ السجْنَ : او را به زندان افكند ، - كتابَهُ كذا : در نامهى خود چنين نوشت ، - الكَلامَ مَعْنى حسَنَاً : در سخن معناى نيكو آورد . الأَوْدَع - [ ودع ] ( ح ) : كلاكموش - موش صحرائى . أَوْدَقَ - إيدَاقاً [ ودق ] تِ السماءُ : آسمان باريد . الأَوْدَن - [ ودن ] : نرم ، صاف . أَوْذَمَ - إيذَاماً [ وذم ] الدلوَ : دوال دلو را بست يا براى آن دوال ساخت . أَوْرَى - إيرَاءً [ وري ] الزنْدُ : آتش زنه آتش برآورد . اوْرَاقَّ - يَوْرَاقُّ ايريقَاقاً [ ورق ] العنبُ : انگور رنگ به خود گرفت . الأُوْرَانيوم - ( ك ) : اورانيوم ، مادهايست شيميائى كه در ساختن گونهاى از بمبهاى اتمى به كار مىرود . أَوْرَثَ - إيرَاثاً [ ورث ] هُ : براى او ميراث تعيين كرد ، - فُلاناً مَالًا : براى فلانى مالى به ارث گذارد ، - هُ السَّقَمَ : از او بيمارى گرفت ، - هُ الشيءَ : آن چيز را در پى آن آورد ، - هُ الحُزْنُ هَمّاً : اندوه باعث آزردگى او شد ، - المطرُ النَّبَاتَ نِعْمَةً : باران بر گياهان موجب فراخى نعمت شد ، - ولَدَهُ : كسى را در ميراث خود با فرزندش شريك نكرد . أَوْرَخَ - إيرَاخاً [ ورخ ] العجينَ : خمير را نرم كرد . أَوْرَدَ - إيرَاداً [ ورد ] هُ : او را به آبشخور درآورد ، - البَضَائِعَ : كالاها را از خارج به داخل كشور وارد كرد . ضد اين واژه ( أصدَرَ ) است ، - هُ الماءَ : او را به سوى آب برد ، - الكلامَ : به سخن آمد و آن را بيان كرد ، - الشيءَ : آن چيز را بيان كرد ، - عليهِ الخَبَرَ : داستان را براى او گفت . أَوْرَسَ - إيرَاساً الشجرُ : درخت برگ