رشد رسيده است . اليَفَن - ج يُفْن : پير مرد سالمند ، گاو سالخورده ، آنكه به فنون مختلف آگاه باشد . اليَقْطِين - [ قطن ] ( ن ) : هر گياهى كه ساقه نداشته باشد مانند خيار . و اين كلمه بر كدو معمولًا اطلاق مىشود . اليَقْطِينَة - [ قطن ] ( ن ) : يك عدد كدو . يَقِظَ - يَيْقَظُ يَقَظاً : بيدار شد ، آگاه و هوشيار و زيرك شد . يَقُظَ - يَيْقُظُ يَقَاظَةً : مرادف ( يَقِظَ ) است . يَقَّظَ - تَيْقِيظاً [ يقظ ] الغبارَ : گرد و خاك بر انگيخت . اليَقِظ - ج أَيْقَاظَ : زيرك و آگاه به امور . اليَقُظ - ج أَيْقاظ : مرادف ( اليَقِظ ) است . اليَقْظَى - ج يَقَاظَى - مؤنث ( اليَقْظان ) است . اليَقْظَان - ج يِقَاظ : مرادف ( اليَقِظ ) است ، « ابو اليَقْظان » ( ح ) : خروس . اليَقَظَة - بيدارى . اليَقق - [ يقّ ] : پنبه . جَمّار ( مغز سفيد درخت خرما ) ؛ « ابْيَضٌ يَقَقٌ » ج يقائِق : بسيار سفيد . اليَقِق - [ يقّ ] : « أَبيضُ يَقِقٌ » ج يَقَائِق : بسيار سفيد . اليقَقَة - [ يقّ ] : يك قطعه از پنبه . يَقِنَ - يَيْقَنُ يَقْناً و يَقَناً [ يقن ] الأَمْرُ : كار آشكار و ثابت شد ، الأَمْرَ و بِه : كار را دانست و شناخت . اليَقُن - آنكه هر چه بشنود باور كند . اليَقَن - بر طرف ساختن شك ، آنكه هر چه بشنود باور كند . اليَقِن - آنكه هر چه بشنود باور كند ؛ « رجُلٌ يَقِنٌ بِالشّيء » : مردى كه به چيزى آزمند است . اليَقِين - بر طرف ساختن شك و باور كردن ، دانشى كه از راه بينش و يا استدلال بدست آيد ؛ « انَا عَلَى يَقين مِنه » : من آن موضوع را ميدانم و بر آن آگاهم ؛ « حقّ اليقين » : حق درست و آشكار ؛ « امرٌ يقين » : كار راست و آشكار ؛ « كونوا على يقينٍ » : بدانيد و آگاه باشيد . اليُكَّة - ( ن ) : گياهى است از رستهء زنبقيات كه بنام خنجرى معروف است . يَلَّ - يَيْلَلُ يَلاًّ و يَلَلًا [ يلّ ] : دندانهاى او ريز و بهم چسبيده و به داخل دهان خميده شد . اليَلَب - پوست ، فولاد ، آهن خالص ، سپر يا زره چرمى يمانى ، و نيز بر كلاه پوستى اطلاق مىشود ، بزرگ از هر چيزى . اليَلَبَة - مفرد ( اليَلَب ) براى زره و يا سپرهاى يمانى است . اليَلَق - سفيد . اليَلَقَة - ( ح ) : بز سفيد . اليَلْقَق - ( ح ) : مرادف ( اليلقة ) است . يَلِلَ - يَيْلَلُ يَلاًّ و يَلَلًا [ يلّ ] : مرادف ( يَلَّ ) است . اليَلْمَع - ج يَلَامِعْ [ المع ] : برق بى باران ، سراب ، - من السّلاح : جنگ ابزار درخشان مانند زره و كلاه خود آهنى . اليَلْمَعِيّ - [ لمع ] : زيرك و تيز هوش ، آنكه راست و دروغ را با هم آميخته كند . اليمّ - [ يمّ ] : مص ، دريا ، - ( ح ) : مار ، كبوتر خشكى . اليَمَام - [ يمّ ] : قصد ، آهنگ ، - ( ح ) : كبوتر خشكى . اليَمَامَة - [ يمّ ] : قصد ، آهنگ ، - ( ح ) : يك كبوتر . اليَمَانِيّ - ج يَمَانُون و يَمَانِيُّون [ يمن ] : آنكه منسوب به كشور يمن باشد . يَمَّمَ - تَيْمِيماً [ يمّ ] ه : آهنگ او كرد ، - فلاناً بِرُمْحِه : با نيزهء خود قصد او كرد و تنها او را نشانه گرفت . اليَمَم - [ يمّ ] ( ح ) : كبوتر صحرائى . يَمَنَ - يَيْمَنُ يَمِيناً الرجُلَ : از سوى راست آن مرد آمد ، - يُمْناً و مَيْمَنَةً لِقومِه أو على قومه : در خاندان خود مبارك و خوشقدم بود ، - يَيْمِنُ و يامِنُ يَمْناً به : او را به طرف راست برد ، - يَيْمُنُ يَمْناً و يُمْناً اللَّه فلاناً : خداوند بر او مبارك كند . يَمِنَ - يَيْمَنُ يَمْناً الرجُلَ : از سوى راست آن مرد آمد ، - يَيْمَنُ و يامَنُ يُمْناً و مَيْمَنَةً لِقَومِه او عَلَى قَومِه : بر قوم خود مبارك بود . يَمُنَ - يَيْمُنُ يُمْناً و مَيْمَنَةً لقومه أو على قومه : بر قوم و خاندان خود خوش يمن و مبارك بود . يُمِنَ - يُمْناً و مَيْمَنَةً : مرادف ( يَمُنَ ) است . يَمَّنَ - تَيْمِيناً [ يمن ] : به طرف راست رفت ، بسوى كشور يمن رفت و يا به يمن آمد ، - به : او را به طرف راست برد ، - عليه : براى او بركت خواست ، او را دعاى بركت كرد . اليُمْن - بركت . اليَمَن - ناحيهء راست ، نام شهر يا كشورى است . اليُمنَى - مثنَّاها يُمْنَيَانِ ج يُمْنَيَات : طرف راست . اليَمْنَاء - مؤنث ( الأيمن ) است . اليَمْنَة - ناحيهء راست . اليَمَنِيّ - ج يَمَنِيُّون : منسوب به كشور يمن . اليَمِين - ج أَيْمَان [ يمن ] : نيرو و بركت ؛ « قدمَ على ايْمنِ اليَمينِ » : با ميمنت و بركت آمد ، - ايْمُن و ايْمان و ايَامِنَ و ايامين : طرف راست بر ضد چپ ، دست راست ، - ج ايْمُن و ايْمان : سوگند - اين كلمه مؤنث است - . اليَنْبُوت - [ نبت ] ( ن ) : گياهى است با چوبهاى محكم و خاردار كه عمر زياد مىكند ، - ن : نام گياهى است از رستهء قطانيات داراى برگها و گلهاى زرد . اليَنْبُوع - ج يَنَابِيع [ نبع ] : چشمهء آب ، جوى پر آب . يَنَعَ - يَيْنَعُ و يَيْنِعُ يَنْعاً و يُنْعاً و يُنُوعاً الثمرُ : ميوه رسيد و هنگام چيدن آن آمد ، - الشيءُ : رنگ آن چيز به سرخى گراييد . اليَنَع - مهره‌هاى سرخ رنگ ، گونه اى عقيق . اليَنَعَة - يك دانه مهرهء سرخ رنگ . اليَنْفُور - [ نفر ] : رمنده ، بسيار رمنده . اليَنَم - ( ن ) : نام گياهى است . اليَنَمَة - ( ن ) : واحد ( اليَنَم ) است .