زجر مىكرد ، اعدام مىكرد و اجازهء نفس كشيدن نمىداد ، ملت هم با او مخالفت داشت . اگر مشكلى براى دولت پيدا مىشد ، اگر ملت بر آن مشكل اضافه نمىكرد ، از آن مشكل هم چيزى را كسر نمىكرد ؛ معاونت نمىكرد ، بلكه اگر شكست مىخورد دولت ، ملت خوشحال بود . و اگر دولت يا شاه غلبه مىكرد ، ملت متأثر بود . ما ديديم و شما هم شنيديد ، و من هم بعضيش را شنيدم و بعضيش را ديدم ، رضا خان در اينجا حكومت كرد ، حكومت جائرانه و غير قانونى ، و با ملت آن كرد كه تاريخ ثبت خواهد كرد ، آن روزى كه كشورهاى اجانب هجوم آوردند و كشور ما را گرفتند و همه چيز ما در معرض خطر بود ، لكن من شاهد بودم كه وقتى كه رضا خان از ايران بيرون رفت و بيرونش كردند ، ملت ما در عين حالى كه آن قدر ناراحت بود از آمدن اجانب ، خوشحال شد . اين را يك هديهء آسمانى مىدانست . من به پسر بىرُشدِ او سفارش دادم كه نكن كارى كه مثل پدرت اگر از بين به روى مردم ، شادى بكنند ، نشنيد و بعد وقتى كه رفت ، ملت ما شاديها كردند ؛ در خيابانها شاديهاى زياد كردند . اين دولتى كه با ملت خودش مخالف است . و حالا را ملاحظه كنيد دولتى كه در مقابل ملت نايستاده است . ملت هر روز نمىترسند كه مأمورين دولت بريزند و بگيرند و ببرند و حبس كنند و آزار بدهند آنها را . الآن ملت طورى است كه اگر براى دولت مشكلى پيدا بشود ، خود ملت پيش قدم مىشوند براى رفع اشكال . الآن كه دولت نمىتواند اين گرفتاريهايى كه ملت ما پيدا كرده است به واسطهء رژيم سابق همهء اطراف او را حل بكند ، ملت ما ريختند و در همهء قشرها دارند كمك مىكنند ، همين امروز ، قبل از آمدن آقايان ، اشخاصى كه در جهاد سازندگى در خود قم مشغول فعاليت هستند ، آمدند پيش من و فعاليتهايى كه خودشان كرده بودند بدون اينكه از دولت هم كمكى باشد ، براى من شمردند ، كه بسيار زياد بود . چه قدر ساختمان ، و چه قدر درو كردن گندمها و زراعتها براى كشاورزها ، و چه قدر حمام ، و چه قدر بهدارى ، و امثال اينها . اين ملتى كه كشور خودش را از خودش مىداند و دولت خودش را هم از خودش مىداند . وقتى كه كشور از خودش شد و دولت از خودش ، نه