بود ؛ مخالفين اسلام بود : يكى جناح « روحانيت » ؛ يكى جناح « فرهنگ » . اين دو تا قوه را اينها مىديدند كه اين دوتاست كه مىتوانند يك مملكتى را استقلال به آن بدهند و اداره‌اش كنند و لهذا در هر دوى اينها كارشكنى كردند . در فرهنگ برنامه‌هايى كه درست كردند برنامه‌هايى نبود كه درست به درد ما بخورد . در روحانيت ، كوبيدند روحانيت را در هر نوبت . از زمانى كه رضا خان آمد ، جز يك چند صباحى كه مىخواست بازى بدهد مردم را و اظهار ديانت كرد و اظهار چه كرد ، از همان زمان عمدهء نظرش را دوخت روى روحانيت كه اينها را از بين ببرد ، با هر بهانه‌اى توانست . او مىديد كه مجالس روضه‌هايى كه برپا مىشود و در تمام ايران است ، در تمام ده و قصبه و شهر و بيرون شهرها ، اين مجالس پر بركت هست ؛ و از اين مجالس پر بركت ممكن است كه اشخاصى پيدا بشوند يا گروههايى پيدا بشوند كه جلوگيرى از اين استفاده‌هاى غير مشروع را بكنند . اين مجالس را ، اگر هر كدام شماها يادتان نيست ، اكثراً ، شايد آقا « 1 » يادشان باشد ، اين مجالس را قدغن كردند در سرتاسر ايران ، ديگر ما مجلس روضه نداشتيم . در يك موقع اين طور بود [ . كه ] هيچى نداشتيم . سرتاسر مملكت را اينها كنترل مىكردند ، مأمورينشان كه مبادا يك صدايى يك جا بلند بشود ؛ روضه‌اى در يكجايى باشد . و از آن طرف ، فشار به اينها براى اينكه عمامه‌ها را بردارند ! و عمامه‌ها را برداشتند . و همين طور فرهنگ را ، برنامه‌هايش را ، يكجورى درست كردند كه آنجا ديگر نمىتوانستند بگويند كه فرهنگ نباشد ، مىگفتند باشد ؛ اما برنامه‌ها جورى درست شد كه به درد خود ملت نخورد . و بالاتر از اين ، اين است كه تبليغات زياد براى اينكه محتواى ما را از ما بگيرند ؛ خودمان را به خودمان بدبين بكنند ؛ دانشگاهى را از روحانى جدا كنند ، بلكه دشمن كنند ؛ روحانى را با دانشگاهى جدا بكنند ، بلكه دشمن بكنند ؛ بازارى را با كذا . همين طور اينها را محتوايشان را بگيرند و بدبين كنند .

--> ( 1 ) - اشاره به يك پيرمرد روحانى حاضر در مجلس