مصاحبه [ با خبرنگار مصرى ( چگونگى شروع جنبش اسلامى و برنامه‌هاى آن ) ] زمان : 21 آبان 1357 / 11 ذى الحجه 1398 مكان : فرانسه ، نوفل لوشاتو موضوع : چگونگى شروع جنبش اسلامى و برنامه‌هاى آن مصاحبه‌كننده : خبرنگار مصرى سؤال : [ چگونگى شروع جنبش اسلامى و خواستهاى اساسى اين جنبش را توضيح دهيد . جنبش اخير چگونه شروع شده و چرا ؟ ] جواب : فكر حكومت اسلامى ، اينكه بايد اسلام حكومت كند و نه غير اسلام ، يك فكرى نيست كه تازگى داشته باشد . در ابتداى اسلام ، برنامهء اسلام اين بوده است كه حكومت الهى همه جا باشد . نهايت اينكه ، غفلت مسلمين از مصالح خودشان و اخيراً هم دستهاى استعمار از چند صد سال پيش به اين طرف ، موجب شد كه حتى طرح همچون آرمانى نشود . جنبش اسلامى اخير ، بيش از پانزده سال است كه به رهبرى علماى ايران با مخالفت با طرحهاى شاه شروع شده است ، طرحهايى كه مخالف اسلام و ايران بود و دنبالهء خيانتهاى گذشتهء او نيز بود . مردم از علما طرفدارى كردند . اختلافات زياد واقع شد كه اين مطلبى است طولانى . آنچه تقريباً در اين يك سال واقع شد ، اينكه كم كم خواسته‌هاى ملت به صورت طرحى درآمد و منتهى به اين شد كه همان خواسته‌هاى صدر اسلام بايستى طرحش ريخته شود . در اين طرح نه فقط ايران از زير بار استعمار و ظلم بيرون مىرود ، بلكه سرمشقى باشد براى همهء كشورهاى اسلامى ، چه ايران و چه ساير كشورهايى كه زير فشار و استبداد هستند . نظر ما ، كه ملت هم با آن موافق است ، اين است كه پس از ، از بين رفتن حكومت قلدرى و خلاف اسلامى شاه ، يك دولت اسلامى و يك جمهورى اسلامى متكى به قوانين اسلام و آراى مردم كه اكثريت قريب به اتفاق مسْلم هستند ، در ايران مستقر بشود و احكام اسلام آن طور كه هست اجرا گردد ، و همهء مطالب ايران و نظام آن بر طبق خواستهاى اسلامى جريان پيدا كند . [ به نظر حضرت آيت اللَّه ، كيفيت و ماهيت حكومت اسلامى كه مطرح فرموده‌ايد چيست ؟ و وجه