چشمه‌هاى حكمت از قلبش به زبانش » « 1 » . پس بدان اعمال ما براى خدا نيست و خودمان هم ملتفت نيستيم و درد بىدرمان همين جاست . واى به حال اهل طاعت و عبادت و جمعه و جماعت و علم و ديانت كه وقتى چشم بگشايند و سلطان آخرت خيمه بر پا كند ، خود را از اهلِ معاصى كبيره ، بلكه از اهل كفر و شِرك ، بدتر ببينند و نامهء اعمالشان سياه‌تر باشد . واى به حال كسى كه با نماز و طاعتش وارد جهنّم شود ! امان از كسى كه صورت صدقه و زكات و صلاتش صورت‌هايى باشد كه زشت‌تر از آنها تصور نشود ! بيچاره ! تو مشركى ، خداوند به فضل خود موحّد اهل معصيت عصيان كار را مىآمرزد - ان شاء اللَّه - و ليكن فرموده است كه مشرك را نمىآمرزم اگر بىتوبه از اين دنيا برود « 2 » . در احاديث شريفه ، چنان‌كه شنيدى ، مىفرمايد : « مُرائى مشرك است » . كسى كه رياست دينى خود ، و امامت خود ، تدريس خود ، تحصيل خود ، روزهء خود ، نماز خود ، و بالاخره اعمال صالحهء خود ، را ارائه به مردم دهد براى منزلت در قلوب ، مشرك است ؛ و به موجب اخبار اهل عصمت - صلوات اللَّه عليهم - و به موجب آيهء شريفه مشمول غفران حق نمىشود . پس ، اى كاش اهل معاصى كبيره بودى و متجاهر به فسق بودى و متهتّك حرمات ظاهره بودى ، و موحّد بودى شرك به خدا نمىآوردى . حال اى عزيز ، فكرى كن و چاره‌اى براى خود پيدا كن ؛ و بدان‌كه شهرت پيش اين مردم ناچيز چيزى نيست ؛ و قلوب اين مردم كه اگر گنجشكى بخورد سير نمىشود « 3 » ،

--> ( 1 ) - « مَنْ أخْلَصَ للَّهِ أربعينَ صباحاً ، جَرَتْ يَنابيعُ الحكمةِ مِنْ قَلْبِهِ عَلى لِسانِهِ » . ( أسرار الحكم ، ص 650 ؛ ور . ك : جامع الأخبار ، ص 249 ، حديث 18 ؛ الفتوحات المكّية ، ج 2 ، ص 10 ؛ كنز العمّال ، ج 3 ، ص 24 ، حديث 5271 ) ( 2 ) - اشاره است به آيهء مباركهء إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ * ؛ « خداوند شرك را نمىآمرزد ، اما از غير آن در مىگذرد » . ( النساء ( 4 ) : 48 و 116 ) ( 3 ) - قال أبو عبداللَّه عليه السلام : « يابْنَ آدمَ ، لَوْ أكَلَ قَلْبَكَ طائرٌ لَمْ يُشْبِعْهُ » ؛ « اى فرزند آدم ، قلب تو را اگر پرنده‌اىبخورد . سير نمىشود » . ( الكافي ، ج 1 ، ص 93 ، « كتاب التوحيد » ، « باب النهي عن الكلام في الكيفية » ، حديث 8 ؛ التوحيد ، صدوق ، ص 455 ، حديث 5 )