كشّاف نقل فرموده كه جارّ و مجرور را با تأويل مبتدا قرار مىدهيم « 1 » ؛ و بنابر آنچه ذكر شد محتاج به تأويل نيز نيست . و بدان‌كه ذكر اين جمله در اين مقام براى رفع اشتباه و جواب مظنّهء سؤالى است كه شايد نوع مردم ، كه عارف به نظام اتمّ و قضاى كامن الهى نيستند ، اين اشتباه و سؤال را دارند . و آن اين است كه بعد از آن‌كه بندهء مؤمن در پيشگاه حق تعالى اين‌قدر مقام و منزلت دارد ، براى چه به فقر و فلاكت مبتلا مىشوند . و اگر دنيا قابل نيست ، چرا بعضىها غنىّ و ثروتمند مىشوند . جواب مىدهد كه حالات بندگان من و احوال قلوب آنها مختلف است : بعضى آنها را غير از فقر هيچ چيز اصلاح نمىكند ؛ او را فقير كنم براى اصلاح حالش . و بعضىها را جز بىنيازى و ثروت اصلاح نكند ، آنها را ثروتمند كنم . و اين هر دو كرامت مؤمن و عزّ و جاه اوست در درگاه مقدس حق تبارك و تعالى . قوله : « و ما يتقرب إلي عبد من عبادي . . . » الحديث ذكر اين جمله و جملهء بعد بيان مقام قرب مؤمنين كمّل است ؛ كأنّه از اوّل حديث ، كه براى جناب رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم بيان حال مؤمنين را فرموده ، بدين طريق شروع و ختم فرموده كه اوّل اجمالًا بيان حال مطلق مؤمنين را فرموده كه هر كس اهانت او كند با من به مبارزه و جنگ‌جويى برخاسته ؛ پس از آن ، مؤمنين را دو قسمت ، بلكه در مسلك اهل معرفت سه قسمت ، فرموده : يكى ، عامهء مؤمنين ، كه از آن‌جا كه فرمايد : « ما ترددت في أمر » تا آن‌جا كه فرمايد : « ما يتقرب إلى » راجع به آنهاست ؛ به دليل آن‌كه از موت كراهت دارند ، و فقر و غنا در احوال قلوب آنها تغيير دهد . و اين دو خاصيت راجع به كمَّل نيست ، بلكه راجع به متعارف اهل ايمان است . و بنابراين ، اشكالى به ظاهر حديث و منافات داشتن آن با آن‌كه مؤمن خالص كراهت موت ندارد - چنانچه از احاديث شريفه ظاهر شود - ندارد ، تا احتياج به جوابى كه شيخ محقق بهائى از شيخ شهيد - رضوان اللَّه عليهما - نقل نموده

--> ( 1 ) - الكشّاف ، حاشية المحقّق الشريف الجرجاني ، ص 167 ، تفسير آيهء 8 سورهء « بقره » ؛ الأربعون حديثاً ، شيخ‌بهايى ، ص 413 .