افتد . هر كس طالب است به اربعين بهايى رجوع كند « 1 » . دوم ، بيان حال كمّل را فرمودند از آن‌جا كه فرمايد : « ما يتقرب إلي عبد » تا آخر حديث . و در نزد اهل معرفت اين فقرات [ مربوط ] به دو طايفه است : يكى آنها كه متقرب به قرب فريضه شدند ؛ و يكى آنها كه متقرب به قرب نافله « 2 » شدند ؛ كه ذيل حديث اشاره به مقام آنها و نتيجهء قرب آنهاست . و پس از اين اشاره به هر دو مقام ان شاء اللَّه به وجه اجمال مىنماييم . قوله : « يبطش » جوهرى گويد : « الْبَطْشَةُ ، السَّطْوَةُ وَالأخْذُ بِالْعُنْفِ « 3 » . وَقَدْ بَطَشَ بِهِ يَبْطُشُ وَيَبْطُشُ بَطْشاً » . و در اين‌جا مطلق « اخذ » اراده شده ؛ بلكه استعمال متعارف ظاهراً نيز در مطلق است . تنبيه : نقل كلام شيخ بهايى در صحت سند اين حديث ] شيخ محقق بهايى - رحمه اللَّه - فرمايد : « اين حديث سندش صحيح و از احاديث مشهوره بين خاصه و عامه است . و روايت كردند آن را در صحاح خود با تغيير كمى » . و پس از آن حديث را از صحاح آنها با تفاوت كمى نقل فرموده « 4 » . و در حاشيهء اربعين فرموده : « اين « عِدَّة » كه در سند اين حديث است ؛ يكى از آنها على بن ابراهيم است ؛ و از اين جهت روايت صحيح است . و عامه به طريق صحيح آن را حديث كردند . و اين از احاديث مشهورهء متفق عليها است پيش اهل اسلام » « 5 » . انتهى .

--> ( 1 ) - ذكرى الشيعة ، ج 1 ، ص 389 ؛ الأربعون حديثاً ، شيخ بهائى ، ص 418 . ( 2 ) - شيخ بهايى رحمه الله فرمايد : « نوافل اعمال غير واجبه است كه براى رضاى خدا بجا آورده شود ، و اماتخصيص آن به نمازها ، بعد تعارف پيدا كرده است » . ( أ ) منه عفي عنه أ - الأربعون حديثاً ، شيخ بهايى ، ص 415 . ( 3 ) - البطشة ، حمله بردن و با خشونت گرفتن . ( الصحاح ، ج 3 ، ص 996 ) ( 4 ) - الأربعون حديثاً ، شيخ بهايى ، ص 416 . ( 5 ) - الأربعون حديثاً ، شيخ بهايى ، ص 205 . ( اين حاشيه در طبع حجرى كتاب آمده است و در طبع جديد ذكر نشده است )