گفت كه بهتر از حسنات ديگران است كه هيچ وقت قبول نشود ؛ بلكه شايد حسناتى كه شرايط قبول ، مثل ايمان و ولايت ، در آن نباشد خود داراى ظلمتى باشد كه از سيّئات مؤمنين ، كه به واسطهء نور ايمان در خوف و رجا هستند ، ظلمت و كدورتش بيشتر باشد . بالجمله ، اين حديث دلالت ندارد بر آن‌كه اهل ايمان بر سيّئات خود مأخوذ نيستند ؛ چنانچه ظاهر است . و از جمله احاديث مشهوره كه گويند : بين فريقين مشهور است اين است كه « حب علي حسنة لا يضر معها سيئة ، وبغضه سيئة لا ينفع معها حسنة » « 1 » . « دوستى على عليه السلام حسنه‌اى است كه با آن هيچ گناهى ضرر نمىرساند : و بغض آن سرور گناهى است كه هيچ نيكويى با آن نفع نبخشد » . و اين حديث شريف در سلك حديثى است كه دربارهء « ايمان » پيش از اين مذكور شد . و معنى آن يا به‌طورى است كه مرحوم مجلسى در آن اخبار احتمال دادند ، كه مقصود از « ضرر » خلود در نار يا دخول در نار است ؛ يعنى ، حبّ آن سرور ، كه سرمايهء ايمان و اكمال و اتمام آن است ، موجب شود كه به شفاعت شافعين از نار مستخلص شود . و اين چنانچه گفتيم : منافات ندارد با آن‌كه عذاب‌هاى گوناگون برزخ را داشته باشد ؛ چنانچه در حديث است كه فرمودند شماها برزخ خود را اصلاح كنيد ، ما در قيامت از شما شفاعت مىكنيم « 2 » . و يا آن‌كه آن‌طور كه ما ذكر كرديم مقصود باشد كه حبّ آن سرور نورانيت و ملكهء [ ايمان ] در قلب حاصل كند كه احتراز از گناهان كند ؛ و اگر گاهى به گناهى مبتلا شد ، آن را به توبه و انابه ترميم نمايد ، و نگذارد كه رشتهء كار از دستش بيرون رود و مهار نفس گسيخته گردد . و از جمله ، يك دسته اخبارى است كه در ذيل آيهء شريفه در سورهء فرقان مذكور

--> ( 1 ) - المناقب ، خوارزمى ، ص 76 ، حديث 56 ؛ مناقب آل أبي طالب ، ج 3 ، ص 229 . ( 2 ) - ر . ك : حديث 4 ، صفحه 109 ، پاورقى 1 .