انسان را در دو دنيا معذّب دارد ، بدخُلقى با اهل خانه يا همسايگان يا هم‌شغل‌ها يا اهل بازار و محلّه است ، كه اين زاييدهء غضب و شهوت است . اگر انسان مجاهد مدّتى درصدد برآيد كه هر وقت ناملايمى پيش آمد مىكند از براى او ، و آتش غضب شعله‌ور مىشود و بناى سوزاندن باطن را مىگذارد و دعوت مىكند او را بر ناسزا گفتن و بدگويى كردن ، بر خلاف نفس اقدام كرده عاقبت بد و نتيجهء زشت اين خلق را ياد بياورد در عوض ملايمت به خرج بدهد و در باطن شيطان را لعن كند و به خدا از او پناه ببرد ، من به شما قول مىدهم كه اگر چنين رفتارى كنيد ، بعد از چند مرتبه تكرار آن خُلق به‌كلّى عوض شده و خلق نيكو در باطن مملكت شما منزل مىكند . ولى اگر مطابق ميل نفس رفتار كنيد ، اوّلًا در همين عالم ممكن است شما را نيست و نابود كند . پناه مىبرم به خداى تعالى از غضب كه مىشود در يك آن ، انسان را در دو دنيا هلاك كند ؛ خداى نخواسته موجب قتل نفسى بشود . ممكن است انسان در حال غضب به نواميس الهيه ناسزا بگويد ؛ چنانچه ديديم مردم را در حال غضب كه ردّه گفتند و مرتد شدند . حكما فرموده‌اند كه كشتى بىناخدا كه در موج‌هاى سخت دريا گرفتار شود به نجات نزديك‌تر است از انسان در حال غضب « 1 » . يا اگر خداى نخواسته اهل جدال و مِراء در مباحثهء علميه هستى - كما اين‌كه بعضى از ما طلبه‌ها گرفتار اين سريرهء زشت هستيم - مدّتى بر خلاف نفس اقدام كن . در مجالس رسمى كه مشحون به علما و عوام است مباحثه كه پيش آمد كرد ديدى طرف صحيح مىگويد ، معترف به اشتباه خودت بشو و تصديق آن طرف را بكن . اميد است در اندك زمانى رفع اين رذيله شود . خدا نكند كه حرف بعضى از اهل علم و مدّعى مكاشفه درست باشد : مىگويد : براى من در يكى از مكاشفات كشف شد كه تخاصم اهل نار ، كه خداى تعالى اطّلاع مىدهد ،

--> ( 1 ) - جامع السعادات ، ج 1 ، ص 288 . و ابن مسكويه در تهذيب الأخلاق و تطهير الأعراق اين كلام را از بقراط نقل مىكند ، چنانچه در شرح حديث هفتم خواهد آمد .