است . اگر برهان حكما را نديدى يا كشف اهل رياضت را باور ندارى ، تو كه بحمداللَّه مؤمنى ، انبيا - صلوات اللَّه عليهم - را صادق مىدانى ، تو كه اخبار وارده در كتب معتبرهء ما را ، كه همهء علماى اماميه قبول دارند ، درست مىدانى ، تو كه ادعيه و مناجات وارده از ائمهء معصومين - سلام اللَّه عليهم - را صحيح مىدانى ، تو كه مناجات مولاى متقيان ، امير المؤمنين - سلام اللَّه عليه - را ديدى ، تو كه مناجات سيد الساجدين - عليه السلام - را در دعاى ابوحمزه ديدى ، قدرى تأمّل كن در مضمون آنها ؛ قدرى تفكر نما در فقرات آنها . لازم نيست يك دعاى طولانى را يك دفعه با عجله و شتاب بخوانى و تفكّر در معانيش نكنى ، بنده و شما حال سيد سجّاد - عليه السلام - را نداريم كه آن دعاى مفصّل را با حال بخوانيم ، شبى يك ربع آن را ، يك ثُلْثِ آن را ، با حال بخوان و تفكّر كن در فقراتش شايد صاحب حال شوى . از همه گذشته ، قدرى تفكّر در قرآن كن ببين چه عذابى را وعده كرده كه اهل جهنّم از مالك مىخواهند كه آنها را بكشد ؛ هيهات ! كه مرگ در كار نيست « 1 » . ببين خداى تعالى مىفرمايد : يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ « 2 » . آيا اين چه حسرتى است كه خداى تعالى با آن عظمت با اين تعبير ذكر مىفرمايد . تدبّر كن در آيهء شريفهء قرآن ؛ بىتأمّل و تدبّر از آن مگذر : يَوْمَ تَرَوْنَها تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَ تَضَعُ كُلُّ ذاتِ حَمْلٍ حَمْلَها وَ تَرَى النَّاسَ سُكارى وَ ما هُمْ بِسُكارى وَ لكِنَّ عَذابَ اللَّهِ شَدِيدٌ « 3 » . وصف روز قيامت را مىكند مىفرمايد : « روزى كه فراموش مىكند هر شيردهى از آنچه شير مىدهد ؛ و مىاندازد هر آبستنى بچهء خود را ؛ و مىبينى مردم را مست ، با اين‌كه آنها مست نيستند و لكن عذاب خدا سخت است » . درست تفكّر كن عزيزم ، قرآن - نعوذ باللَّه - كتاب قصّه نيست ؛ شوخى با شما نمىكند ؛ ببين چه مىفرمايد ؟ اين چه عذابى است كه عزيزها را از ياد مىبرد ، حامله را

--> ( 1 ) - الزخرف ( 43 ) : 77 . ( 2 ) - « افسوس بر كوتاهىهايم در حق خداوند ! » . ( الزمر ( 39 ) : 56 ) ( 3 ) - الحجّ ( 22 ) : 2 .