باشد ، و شما به آن برنخورده باشيد ؛ آن وقت شما ردّ خدا و رسول كرديد بدون عذر موجّه . و معلوم است « به سليقهء من درست نبود » يا « علم من به اين‌جا نرسيده بود » يا « از اهل منبر بر خلاف آن شنيدم » عذر نيست . در هر حال ، از مقصود نگذرم . آنچه آنها راجع به بهشت اخلاق و ملكات و جهنّم اخلاق و دركات گفته‌اند مصيبتى است كه طاقت شنيدنش را هم نداريم . پس اى عزيز فكرى كن و چاره‌جويى نما و راه نجاتى و وسيلهء خلاصى از براى خود پيدا كن . و به خداى ارحم الراحمين پناه ببر ؛ و در شب‌هاى تاريك با تضرّع و زارى از آن ذات مقدّس تمنّا كن كه تو را اعانت كند در اين جهاد نفس ، تا - ان شاء اللَّه - غالب شوى و مملكت [ باطن ] را رحمانى گردانى و جنود شيطان را از آن بيرون كنى ؛ و خانه را به دست صاحبش دهى تا سعادت‌ها و بهجت‌ها و رحمت‌هايى خداوند به تو عطا فرمايد كه تمام چيزهايى كه شنيدى از وصف بهشت و حور و قصور پيش آنها چيزى نباشد ؛ و آن سلطنت كليهء الهيه است كه خبر دادند اولياى خدا از اين ملّت بيضاى حنيف ؛ و بالاتر از آن چيزهايى است كه نه گوش احدى شنيده و نه چشمى ديده و نه به قلب بشرى خطور كرده « 1 » . فصل در اشاره به بعضى قواى باطنيه است بدان‌كه خداوند تبارك و تعالى به يد قدرت و حكمتش در عالَم غيب و باطن نفس قوايى خلق فرموده داراى منافع بىشمار و آنچه مورد بحث ما است در اين مورد سه قوّه است و آن « واهمه » و « غضبيه » و « شهويه » است . و هر يك از اين قوا منافع كثيره دارند از براى حفظ نوع و شخص و تعمير دنيا و آخرت ، كه علما ذكر كرده‌اند و اكنون

--> ( 1 ) - اشاره است به حديث ، پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم كه فرمودند : « إنَّ اللَّه يَقُولُ أَعْدَدْتُ لِعِبادِيَ الصّالحينَ مالا عَيْنٌ رَأَتْ وَلا أُذُنٌ سَمِعَتْ وَلا خَطَرَ عَلى قَلْبِ بَشَرٍ . . . » ؛ « همانا خداوند مىگويد براى بندگان شايسته‌ام چيزها آماده كرده‌ام كه نه چشمى ديده و نه گوشى شنيده و نه به قلب بشرى گذر كرده است . . . » . ( مجمع البيان ، ج 8 ، ص 518 ؛ بحار الأنوار ، ج 8 ، ص 191 ، حديث 168 )