انسان پيدا شود كه قابل جبران نباشد ، و شفاعت شافعين شامل حال او نگردد ؛ و ارحم الراحمين - نعوذ باللَّه - نيز به نظر سخط و غضب به او نگاه كند ؛ بلكه شفعاء او خصماء او شوند . واى بر كسى كه شفيع او خصمش شود . خدا مىداند چه عذاب‌هايى و ظلمت‌هايى و سختىهايى و بدبختىهايى دنبال اين غضب الهى و دشمنى اولياى حق است كه تمام آتش‌هاى جهنم و تمام زقّوم‌ها و مارها و عقرب‌ها پيش آن هيچ است . خدا نكند آنچه حكما و عرفا و اهل رياضت و سلوك خبر مىدهند راجع به اين عذاب‌ها ، به سر ما ضعفا و بيچارگان بيايد ، كه تمام عذاب‌ها كه تصور مىكنيد پيش آن سهل و آسان است ، و تمام جهنم‌ها كه شنيديد پيش آن رحمت و بهشت است . غالباً وصف جهنم و بهشت كه در كتاب خدا و اخبار انبيا و اوليا شده جهنم و بهشت اعمال است كه از براى جزاى عمل‌هاى خوب و بد تهيه شده است . گاهى اشارهء خفيه‌اى نيز به بهشت و جهنم اخلاق كه اهمّيتش بيشتر است شده ؛ و گاهى هم به بهشت لقاء و جهنم فراق ، كه از همه مهمتر است ، گرديده ؛ ولى همه در پرده و از براى اهلش . من و تو اهلش نيستيم ، ولى خوب است منكر هم نشويم و ايمان داشته باشيم به هر چه خداوند تعالى و اوليايش فرموده‌اند ؛ شايد اين ايمان اجمالى هم براى ما فايده داشته باشد . گاهى هم ممكن است كه انكار بىجا و ردّ بىموقع و بدون علم و فهم براى ما ضررهاى خيلى زياد داشته باشد ؛ و اين دنيا عالم التفات به آن ضررها نيست . مثلًا تا شنيدى فلان حكيم يا فلان عارف يا فلان مرتاض چيزى گفت كه به سليقهء شما درست در نمىآيد و با ذائقهء شما گوارا نيست ، حمل به باطل و خيال مكن . شايد آن مطلب ، منشأ داشته باشد از كتاب و سنت و عقل ، و شما به آن برنخورده باشيد . چه فرق مىكند كه يك نفر فقيه يك فتوا بدهد ، از باب ديات مثلًا ، كه شما كمتر ديده‌ايد . و شما بدون مراجعه به مدركش رد كنيد او را ، يا آن‌كه يك نفر سالك الىاللَّه يا عارف باللَّه يك حرف بزند راجع به معارف الهيه يا راجع به احوال بهشت و جهنم ، و شما بدون مراجعه به مدركش او را رد كنيد ، سهل است توهين كنيد يا جسارت نماييد . ممكن است آن شخصى كه اهل آن وادى است و صاحب آن فن است يك مدركى از كتاب خدا داشته باشد ، يا از اخبار ائمهء هدى داشته