راضيا كنت أم كارها » « 1 » . « سماعه گفت : فرمود ابوالحسن كاظم - عليه السلام - به من : " چه چيز مانع شد تو را از حج ؟ " گفت : گفتم : " فدايت شوم ، واقع شد بر من قرض بسيارى ، و مالم رفته است ؛ و قرضى كه لازم شده بزرگ‌تر است از رفتن مالم . اگر نبود مردى از رفقاى ما كه خارج كرد مرا ، قدرت نداشتم كه خارج شوم . " پس فرمود به من : " اگر صبر كنى ، مورد غبطه شوى ؛ و اگر صبر نكنى ، اجرا مىكند خدا تقديراتِ خود را ، خشنود باشى يا كراهت داشته باشى " » . پس معلوم شد كه جَزع و بىتابى مفيد فايده نيست ، بلكه ضررهاى بس هولناك دارد و هلاكت‌هاى بس ايمان‌سوز در دنبال آن است ؛ و صبر و بردبارى خود داراى ثواب جزيل و اجر جميل و صور بهيّه و تمثال شريف برزخى است ؛ چنانچه در ذيل حديث شريف كه ما به شرح آن پرداختيم فرمايد : « و كذلك الصبر يعقب خيرا ؛ فاصبروا و وطنوا أنفسكم على الصبر توجروا » . پس صبر را عاقبت خير است در اين عالم ، چنانچه از تمثيل به حضرت يوسف - عليه السلام - معلوم مىشود ، و موجب اجر است در آخرت . و در حديث شريف كافى سند به ابوحمزهء ثُمالى - رحمه اللَّه - رساند . قالَ : قَالَ أَبُو عَبْدِاللَّهِ عليه السَّلام : « من ابتلي من المؤمنين ببلاء فصبر عليه ، كان له مثل أجر ألف شهيد » « 2 » . « فرمود : حضرت صادق عليه السلام : " كسى كه مبتلا به بليه‌اى شود و صبر كند ، براى او اجر هزار شهيد است " » . و احاديث كثيره در اين باب وارد است كه ما بعضى آنها را در فصل بعد ذكر مىكنيم . اما اين‌كه از براى صبر صورت بهيّهء برزخيه است ، علاوه بر اين‌كه مطابق قسمى از برهان است « 3 » ، در احاديث شريفه نيز از آن ذكر شده است ؛ چنانچه در كافى

--> ( 1 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 90 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الصبر » ، حديث 10 . ( 2 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 92 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الصبر » ، حديث 17 . ( 3 ) - ر . ك : الحكمة المتعالية ، ج 9 ، ص 225 و 290 .